Olumsuz geniş zamanın kişi ekleriyle çekimi ve soru kalıbı için kısa bir not; olumlu biçim ayrı sayfada işlenir.

Temel fikir

Fiil köküne ünlü uyumuna göre -mez ya da -maz eklenir; üçüncü kişide başka ek yoktur: gelmez, yapmaz. Birinci tekil ve çoğulda z düşer: gelmem, gelmeyiz. Soru edatı ayrı yazılır: Gelmez misin?

Karşılaştırılacak kalıplar
KişiÖn ünlü (e i ö ü)ÖrnekArka ünlü (a ı o u)Örnek
ben-memgelmem-mamyapmam
sen-mezsingelmezsin-mazsınyapmazsın
o-mezgelmez-mazyapmaz
biz-meyizgelmeyiz-mayızyapmayız
siz-mezsinizgelmezsiniz-mazsınızyapmazsınız
onlar-mezlergelmezler-mazlaryapmazlar

Örnekler

  • Ben sabah kahve içmem.Ben için ek -mem olur, -mezim değil: -mez ekindeki z düşer.
  • Babam geç kalmaz.
  • Bu çocuk sebze yemez.
  • Biz hafta sonu çalışmayız.
  • Sen hiç şaka yapmazsın.
  • Kediler suyu pek sevmez.
  • Siz et yemez misiniz?
  • Yarın bize gelmez misin?mi ayrı yazılır ve kişi ekini alır (misin). Bu tür olumsuz soru çoğu zaman nazik bir davettir.
  • Ben et yemem, ama balık yerim.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler gelmezim ya da gelmezmisin yazar; birincisinde z düşmeli, ikincisinde edat ayrılmalıdır. Bir de geniş zamanın olumsuzunu anlık durum için kullanırlar; o zaman -miyor gerekir.

Kendin dene

  1. gelmek fiilini ben için olumsuz geniş zamana çevirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    gelmem

    gelmem: ben kişisinde -mez ekinin z'si düşer; gel + me + m.

  2. yapmak fiilini sen için olumsuz geniş zamana çevirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yapmazsın

    yapmazsın: kalın ünlü a nedeniyle -maz, ardından -sın; z korunur.

  3. içmek fiilini biz için olumsuz geniş zamana çevirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    içmeyiz

    içmeyiz: biz kişisinde z düşer ve -yiz gelir; ince ünlü i nedeniyle -me-.

  4. sevmek fiilini onlar için olumsuz geniş zamana çevirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sevmezler

    sevmezler: ince ünlü e nedeniyle -mez, çoğul için -ler.

Bugün kullan

Öğrencilerden hafta içi asla yapmadıkları işleri anlatan üç cümle yazmalarını ve ben ile biz biçimlerini denetlemelerini isteyin.