Öğrencilerin yapmayacakları şeyleri söylemesi ve birine olumsuz gelecek zamanlı soru sorması için kısa bir not.

Temel fikir

Fiil kökünden sonra olumsuzluk eki -me/-ma, ardından gelecek zaman eki -yecek/-yacak gelir: gitmeyecek, kalmayacak. Ünlüyle başlayan kişi eklerinden (-im, -iz) önce son k yumuşar: gitmeyeceğim. Soruda mi ayrı yazılır ve kişi ekini alır: gitmeyecek misin?

Karşılaştırılacak kalıplar
KişiOlumsuz cümleSoru
bengitmeyeceğimgitmeyecek miyim?
sengitmeyeceksingitmeyecek misin?
ogitmeyecekgitmeyecek mi?
bizgitmeyeceğizgitmeyecek miyiz?
sizgitmeyeceksinizgitmeyecek misiniz?
onlargitmeyeceklergitmeyecekler mi?

Örnekler

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler gitmiyorum kalıbının etkisiyle gitmiyeceğim yazar; oysa gelecek zamanda olumsuzluk eki daralmaz, doğrusu gitmeyeceğim. mi'yi bitişik yazmak da sık hatadır (gitmeyecekmisin değil).

Kendin dene

  1. gelmek fiilini ben için gelecek zamanın olumsuzuna çevirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    gelmeyeceğim

    gelmeyeceğim: kök kalın değil ince ünlülü olduğundan ek -meyecek olur; -im öncesinde k yumuşar.

  2. okumak fiilini o için gelecek zamanın olumsuzuna çevirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    okumayacak

    okumayacak: kök kalın ünlüyle (u) bittiği için -mayacak gelir; üçüncü kişide kişi eki yoktur.

  3. yemek fiilini biz için gelecek zamanın olumsuzuna çevirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yemeyeceğiz

    yemeyeceğiz: kök ünlüyle bittiği için -meyecek doğrudan eklenir; -iz öncesinde k, ğ olur.

  4. gitmek fiilinin gelecek zamanın olumsuz biçimiyle soruyu tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    gitmeyecek

    gitmeyecek: soruda kişi eki mi'ye geçer; fiil gitmeyecek kalır, mi ise misin olur.

Bugün kullan

Öğrencilerden hafta sonu yapmayacakları üç şeyi yazmalarını, birini de bir arkadaşa soru olarak çevirmelerini isteyin.