Połączysz dwie wypowiedzi o tej samej osobie bez powtarzania końcówek czasu i osoby. Ta lekcja dotyczy budowy zdania; warianty pisowni znajdziesz w powiązanej lekcji o przyrostku.

Zasada

W ćwiczonym tu schemacie -ip łączy czynności tego samego podmiotu, często następujące po sobie. Zastąp końcówki czasu i osoby pierwszego czasownika formą łączącą, a ostatni pozostaw odmieniony: Elif çantasını aldı ve çıktı. zmienia się w Elif çantasını alıp çıktı. Pierwsza czynność nie musi należeć do przeszłości: w Sen okuyup anlayacaksın zarówno czytanie, jak i zrozumienie dopiero nastąpią. Ostatni czasownik może też być rozkazem. Połączenie oznacza „i” lub „a potem”, ale samo nie określa długiej przerwy między czynnościami.

Porównaj konstrukcje
Osobne zdaniaPołączone czynności
Zili çaldım. Bekledim.Zili çalıp bekledim.
Çorbayı ısıtacağız. İçeceğiz.Çorbayı ısıtıp içeceğiz.
Pencereyi açın. Odayı havalandırın.Pencereyi açıp odayı havalandırın.

Przykłady

  • Ben durup düşündüm.Zatrzymałem się i pomyślałem. / Zatrzymałam się i pomyślałam.
  • Biz oturup konuştuk.Usiedliśmy i porozmawialiśmy. / Usiadłyśmy i porozmawiałyśmy.
  • Sen okuyup anlayacaksın.Przeczytasz i zrozumiesz.
  • Elif çantasını alıp çıktı.Elif wzięła swoją torbę i wyszła.
  • Yarın pazara gidip sebze alacağız.Jutro pójdziemy na targ i kupimy warzywa.
  • Sarı zarfı açıp mektubu okuyun.Otwórzcie żółtą kopertę i przeczytajcie list.
  • Elif gülüp el salladı.Elif roześmiała się i pomachała ręką.

Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.

Uważaj

Nie traktuj -ip jako końcówki czasu przeszłego tylko dlatego, że jedna czynność jest wcześniejsza. Sprawdź też wykonawcę: w Kapıyı açıp içeri girdim osoba mówiąca zarówno otwiera drzwi, jak i wchodzi. Jeśli wejść ma Elif, zachowaj dwa człony zdania połączone przez ve.

Spróbuj samodzielnie

  1. Wybierz formę łączącą: najpierw zatrzymanie się, potem namysł tej samej grupy. Wpisz tylko brakujące słowo.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    durup

    durup: ta sama grupa zatrzymała się i pomyślała. Düşündük wskazuje już „my” oraz czas przeszły, więc pierwszy czasownik przyjmuje formę łączącą.

  2. Zachowaj plan na przyszłość: jutro przeczytamy i omówimy tekst. Wybierz ostatni czasownik.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    tartışacağız

    tartışacağız: zdanie wyjściowe mówi o jutrzejszym planie. Forma przyszła zachowuje znaczenie „omówimy”; okuyup nie przenosi czytania do przeszłości.

  3. Elif wzięła swoją torbę i wyszła. Wybierz formę łączącą jej dwie czynności.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    alıp

    alıp: Elif bierze swoją torbę i wychodzi. Torba pozostaje dopełnieniem pierwszej czynności, a çıktı wyraża czas przeszły. Wstawienie aldı pozostawiłoby dwa odmienione czasowniki bez łącznika.

  4. Osoba mówiąca otworzyła drzwi; Elif weszła. Wybierz łącznik zachowujący oba podmioty.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    ve

    ve: osoba mówiąca otwiera drzwi, ale wchodzi Elif. Osobne formy açtım i girdi zachowują dwóch różnych wykonawców.

Użyj tego dzisiaj

Opisz w jednym zdaniu dwie rzeczy, które zrobisz jutro, a potem zmień czas na przeszły. Na koniec połącz przez ve dwie czynności wykonywane przez różne osoby.