Gradatiebijwoorden: çok, az, biraz, fazla

Het idee

Een gradatiewoord staat direct voor het bijvoeglijk naamwoord, bijwoord of werkwoord dat het meet en krijgt geen uitgang: çok yorgunum, biraz korkuyor. çok betekent erg of veel, biraz een beetje, az weinig (bijna niets, te weinig) en fazla meer dan goed is, dus te: çok az is heel weinig.

Voorbeelden

• Bugün çok yorgunum.Ik ben vandaag erg moe.
• Kahveye biraz süt koyuyorum.Ik doe een beetje melk in de koffie.
• Çorba bugün fazla tuzlu.De soep is vandaag te zout.fazla betekent meer dan goed is, dus de soep is te zout en niet alleen erg zout.
• Dün gece çok az uyudum.Ik heb vannacht heel weinig geslapen.çok versterkt az: çok az is heel weinig. Een gradatiewoord mag voor een ander staan.
• Evde az ekmek var.Er is weinig brood in huis.az zegt dat het niet genoeg is. Evde biraz ekmek var zou zeggen dat er wat is.
• Bu hafta fazla çalıştım.Ik heb deze week te veel gewerkt.
• Çocuk biraz korkuyor.Het kind is een beetje bang.
• Bu ders çok zor değil.Deze les is niet erg moeilijk.Het gradatiewoord staat voor het bijvoeglijk naamwoord en değil volgt erop: niet erg moeilijk.

Let op

Gebruik fazla niet voor een gewoon "erg". Çay fazla sıcak is een klacht (te heet om te drinken), terwijl çay çok sıcak alleen zegt dat hij erg heet is. Ook az en biraz zijn geen tweeling: az ekmek var waarschuwt dat het brood schaars is, biraz ekmek var zegt alleen dat er wat is.

Probeer het zelf

1. Vul in: de thee is heter dan goed is (te heet).

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   fazla

   fazla: de thee is heter dan goed is, en dat is wat fazla betekent; çok zou alleen zeggen dat hij erg heet is.

2. Vul in: er is bijna geen brood in huis, niet genoeg.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   az

   az: het brood is niet genoeg, en az draagt die waarschuwing; met biraz zou er wat zijn.

3. Vul in: deze film is erg mooi.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   çok

   çok: de film is gewoon erg mooi, zonder klacht, en çok staat direct voor het bijvoeglijk naamwoord güzel.

4. Vul in: kun je me een beetje water geven?

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   biraz

   biraz: een kleine, welkome en voldoende hoeveelheid, daarom staat biraz voor het zelfstandig naamwoord su.

Gebruik het vandaag

Schrijf vier zinnen over je dag, elk met een van çok, az, biraz en fazla, en onderstreep het woord waarvoor het gradatiewoord staat.