Bu B1 dersinde öğrencinin iki bağımsız cümleden bir ad öbeği kurmasını sağlayın. Önce eylemi yapanı, sonra nitelenen adı buldurun; nesneyle başlayan çalışmayı yer bildiren örneğe taşıyın.
Temel fikir
Ben defteri aldım cümlesini benim aldığım defter öbeğine dönüştürün. Bu yapıda açıkça söylenen özne ilgi eki, sıfat-fiil ise özneye uygun iyelik eki alır. Zamir söylenmeyebilir: aldığım defter. -dik geçmişi veya şimdiki durumu, -ecek ise geleceği anlatabilir; bunlar eklerin adlarıdır, sözcükteki biçimleri uyuma göre değişir. Her gün kullandığımız yol örneğinde alışkanlık vardır; kalacağımız otel örneğinde ise otel, eylemin yeridir. Niteleyen bölümün adın önünde kaldığını gösterin; araya ayrı bir ilgi zamiri koydurmayın.
| Bağımsız cümle | Adı niteleyen yapı |
|---|---|
| Ben defteri aldım. | benim aldığım defter |
| Sen resmi çizdin. | senin çizdiğin resim |
| Biz otelde kalacağız. | bizim kalacağımız otel |
Örnekler
- Aldığım defter masada.
- Senin seçtiğin renk güzel.
- Yarın okuyacağım kitap burada.
- Annemin yaptığı çorba çok sıcak.
- Her gün kullandığımız yol bugün kapalı.
- Kalacağımız otel denize yakın.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci iyelik ekini eylemi yapana göre değil, nitelenen ada göre seçebilir. Benim aldığı defter yazdığında yalnız biçimi düzeltmeyin: “Defteri kim aldı?” diye sorun. Benim ile aldığım eşleşir. Ayrıca -dik ekini yalnız geçmiş zamanla eşitlemediğini alışkanlık örneğiyle denetleyin.
Kendin dene
Ben bu defteri aldım. → Benim ___ defter burada. (almak)
Cevabı veya örnek cevabı göster
aldığım
aldığım: Defteri alan konuşucudur; defter eylemi yapan değildir. Birinci tekil kişi iyelik eki bu yüzden gerekir. Ünlüyle başlayan ekten önce sıfat-fiil ekindeki k, ğ olur.
Sen bu resmi çizdin. → Senin ___ resim güzel. (çizmek)
Cevabı veya örnek cevabı göster
çizdiğin
çizdiğin: Resmi çizen ikinci tekil kişidir. Öğrenci senin öznesini bulduğunda sıfat-fiilin iyelik ekini de buna göre seçer; resmin tekilliği kişi seçimini belirlemez.
Biz yarın bu otelde kalacağız. → Yarın ___ otel küçük. (kalmak)
Cevabı veya örnek cevabı göster
kalacağımız
kalacağımız: Yarın geleceği, başlangıç cümlesindeki biz ise birinci çoğul kişiyi gösterir. Bizim söylenmese de kalacak kişilerin kimliği iyelik ekinde korunur.
Annem her gün bu yolu kullanıyor. → Annemin her gün ___ yol uzun. (kullanmak)
Cevabı veya örnek cevabı göster
kullandığı
kullandığı: Yolu kullanan annem olduğu için üçüncü tekil kişi seçilir. Her gün süren bir alışkanlığı gösterir; burada -dik geçmişte bitmiş bir olay anlatmaz.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Ben bu defteri aldım. → Benim ___ defter burada. (almak)
Sen bu resmi çizdin. → Senin ___ resim güzel. (çizmek)
Biz yarın bu otelde kalacağız. → Yarın ___ otel küçük. (kalmak)
Annem her gün bu yolu kullanıyor. → Annemin her gün ___ yol uzun. (kullanmak)
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden aldıkları bir eşyayı, her gün kullandıkları bir yolu ve kalacakları bir yeri anlatmalarını isteyin. Her öbekte özneyle iyelik ekini eşleştirsinler; boşluklara birer fiil biçimi yazsınlar.