Zdania względne: to, co robię lub zrobię

Zasada

Gdy rzeczownik oznacza obiekt lub miejsce czynności, do tematu czasownika dodaj -dik dla teraźniejszości lub przeszłości albo -ecek dla przyszłości, a następnie końcówkę dzierżawczą wskazującą wykonawcę. To nazwy przyrostków; ich zapis podlega harmonii. Jawny podmiot przyjmuje dopełniacz: benim aldığım defter to „zeszyt kupiony przeze mnie”. Zaimek można pominąć: aldığım defter. W kalacağımız otel końcówka wskazuje, że to my tam zamieszkamy. -dik nie musi oznaczać przeszłości: her gün kullandığımız yol to droga, z której korzystamy codziennie. Nie wstawiamy osobnego słowa odpowiadającego „który” czy „gdzie”.

Przykłady

• Aldığım defter masada.Zeszyt kupiony przeze mnie leży na stole.
• Senin seçtiğin renk güzel.Wybrany przez ciebie kolor jest piękny.
• Yarın okuyacağım kitap burada.Książka, którą jutro przeczytam, jest tutaj.
• Annemin yaptığı çorba çok sıcak.Zupa, którą zrobiła moja mama, jest bardzo gorąca.
• Her gün kullandığımız yol bugün kapalı.Droga, z której codziennie korzystamy, jest dziś zamknięta.
• Kalacağımız otel denize yakın.Hotel, w którym się zatrzymamy, jest blisko morza.

Uważaj

Końcówka wskazuje wykonawcę czynności, nie opisywany rzeczownik. Benim aldığı defter jest błędne, gdy kupującą osobą jestem ja: aldığı wskazuje trzecią osobę, a benim wymaga aldığım. Cały opis musi poprzedzać defter.

Spróbuj samodzielnie

1. Ben bu defteri aldım. → Benim ___ defter burada. (almak)

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   aldığım

   aldığım: kupującą osobą jestem ja; zeszyt sam niczego nie kupuje. Potrzebna jest więc końcówka pierwszej osoby, a k przyrostka zmienia się przed samogłoską w ğ.

2. Sen bu resmi çizdin. → Senin ___ resim güzel. (çizmek)

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   çizdiğin

   çizdiğin: rysunek jest twojego autorstwa. Senin wymaga zatem końcówki drugiej osoby na imiesłowie, a nie trzeciej osoby odnoszącej się do rysunku.

3. Biz yarın bu otelde kalacağız. → Yarın ___ otel küçük. (kalmak)

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   kalacağımız

   kalacağımız: pobyt jest zaplanowany na jutro, a gośćmi będziemy my. Imiesłów przyszły i końcówka pierwszej osoby liczby mnogiej zachowują obie informacje bez bizim.

4. Annem her gün bu yolu kullanıyor. → Annemin her gün ___ yol uzun. (kullanmak)

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   kullandığı

   kullandığı: z drogi korzysta moja mama, czyli podmiot w trzeciej osobie liczby pojedynczej. Her gün wskazuje aktualny zwyczaj, więc forma z -dik nie musi opisywać przeszłości.

Użyj tego dzisiaj

Opisz kupiony przez siebie przedmiot, drogę używaną codziennie i miejsce przyszłego pobytu. Zaznacz wykonawcę i odpowiadającą mu końcówkę. W każdą lukę wpisz jedną formę czasownika.