Öğrencilerin kusur, çarpma ve tanımadık birine seslenme durumlarını üç ayrı sözle karşılamaları için kısa bir not.

Temel fikir

Gerçek bir kusurda özür dilerim, küçük bir çarpmada ya da kalabalıkta geçerken pardon, tanımadık birine seslenirken affedersiniz (arkadaşa affedersin) denir. Karşılık olarak önemli değil ya da sorun değil kullanılır.

Karşılaştırılacak kalıplar
Küçük bir durum, arkadaşKüçük bir durum, saygılıGerçek özürKarşılık
affedersinaffedersinizözür dilerimönemli değil
pardonpardonçok özür dilerimsorun değil

Örnekler

  • Özür dilerim, geç kaldım.Özür dilerim gerçek bir özürdür; sebep ondan sonra gelir. Geç kalmak, zamanında gelememek demektir.
  • Affedersiniz, banka nerede?-siniz eki affedersiniz sözünü saygılı yapar; tanımadık kişilere ve büyüklere söylenir. Burada bir kusur yoktur, söz yalnızca soruyu açar.
  • Pardon, size çarptım.Pardon, küçük bir çarpışmada söylenen hafif bir sözdür. Daha büyük bir hatada özür dilerim denir.
  • Pardon?Ses yükselince Pardon? karşıdakinden sözünü yinelemesini ister.
  • Çok özür dilerim.
  • Önemli değil.
  • Affedersin, bu senin kalemin mi?Arkadaşa sen biçimiyle affedersin denir; tanımadık kişiye bir sonraki cümledeki gibi affedersiniz denir.
  • Affedersiniz, bu sizin kaleminiz mi?

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler her durumda özür dilerim der; oysa yol sorarken ya da kalabalıkta geçerken bu söz karşıdakine kusur işlemiş gibi bir izlenim verir. Yükselen tonla söylenen pardon? ise tekrar isteme anlamındadır; bunu ayrıca gösterin.

Kendin dene

  1. Yoldan geçen tanımadık birine yol soruyorsunuz; ilk sözü yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Affedersiniz / Pardon

    Affedersiniz: tanımadık biriyle konuşulduğu için saygılı -siniz biçimi gerekir; ortada kusur yoktur. Pardon da kabul edilir.

  2. Geç kaldınız ve kusur sizde; ilk sözü yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Özür dilerim / Çok özür dilerim

    Özür dilerim: geç kalmak konuşanın kusurudur, bu yüzden hafif pardon yerine gerçek bir özür gerekir.

  3. Bir arkadaşınıza sen diye sesleniyorsunuz; ilk sözü yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Affedersin / Pardon

    Affedersin: arkadaşa sen denir, söz -sin ile biter; -siniz mesafeli kalır. Pardon da olur.

  4. Biri sizden özür diliyor; karşılığı yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Önemli değil / Sorun değil

    Önemli değil: özre verilen karşılıktır, konunun önemsiz olduğunu söyler. Sorun değil de aynı anlamdadır.

Bugün kullan

Öğrencilerden gün içinden üç küçük an seçmelerini ve her birinde hangi sözü söyleyeceklerini nedeniyle birlikte yazmalarını isteyin.