Öğrencinin anlamadığını söylemesi ve şimdiki zaman ile geçmiş zaman arasında seçim yapması için kısa bir not.

Temel fikir

Olumsuz şimdiki zaman, fiil kökü + -mı/-mi/-mu/-mü + -yor + kişi eki ile kurulur: anlamıyorum. Az önce kaçırılan söz için geçmiş zaman gerekir: anlamadım. Olumlusu anlıyorum olur.

Karşılaştırılacak kalıplar
Fiilolumlu şimdikiolumsuz şimdikiolumsuz geçmiş
anlamakanlıyorumanlamıyorumanlamadım
bilmekbiliyorumbilmiyorumbilmedim
duymakduyuyorumduymuyorumduymadım
görmekgörüyorumgörmüyorumgörmedim

Örnekler

  • Üzgünüm, sizi anlamıyorum.Sizi, saygılı "siz"in belirtme durumudur; arkadaşa seni denir. Üzgünüm burada üzüntüyü bildirir, bir kusuru kabul etmez.
  • Ben Türkçe bilmiyorum.
  • Anlamadım, bir daha söyler misiniz?Anlamadım, az önce söylenene bakar; anlamıyorum şimdiki durumunuzu anlatır. Söyler misiniz?, birinden saygıyla bir şey istemenin yoludur.
  • Bu kelimeyi anlamadım.
  • Biraz Türkçe biliyorum.Biraz, "az" demektir. Biliyorum ile bilmiyorum karşılaştırılırsa olumsuzun yalnızca -yor önüne -mi- eklediği görülür.
  • Şimdi anlıyorum, teşekkürler.Anla, -ıyor önünde son a sesini kaybeder; olumlusu anlıyorum olur. Olumsuzda a kalır: anlamıyorum.
  • anlamıyorumanlamıyorOlumsuz şimdiki zaman: -mıyor, -miyor, -muyor, -müyorumKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
  • anlamadımanlamadıGeçmiş zamanın olumsuzu: -medi / -madımGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
  • Bu ne demek?Demek, "söylemek" demektir; soru kelimesi kelimesine "bu ne söylüyor?" olur. Tek bir yeni sözcük için bunu, bütün bir cümle için anlamadım sözünü kullanın.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler olumsuzluk eki -ma'yı -yor'a doğrudan ekleyip anlamayorum yazar; oysa ünlü daralır ve anlamıyorum olur. Hızlı konuşurken olumsuzluğu yutan öğrenci tersini söylemiş olur: anlıyorum.

Kendin dene

  1. Türkçe bilmiyorsunuz. Bilmek fiilini ben için olumsuz şimdiki zamanda yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bilmiyorum

    bilmiyorum: bil- kökünün son ünlüsü ön ünlü i olduğu için olumsuzluk -mi- olur; sonra -yor ve -um gelir.

  2. Hat kötü ve karşınızdakini duyamıyorsunuz. Duymak fiilini ben için olumsuz şimdiki zamanda yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    duymuyorum

    duymuyorum: duy- kökünün son ünlüsü arka ve yuvarlak u olduğu için olumsuzluk -mu- olur; y kökün parçasıdır.

  3. Açıklama sonunda anlaşıldı. Anlamak fiilini ben için olumlu şimdiki zamanda yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    anlıyorum

    anlıyorum: burada olumsuzluk yoktur; anla- kökünün sonundaki a, -yor öncesinde ı'ya yerini bırakır.

  4. Az önce bir cümleyi kaçırdınız. Anlamak fiilini ben için olumsuz geçmiş zamanda yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    anlamadım

    anlamadım: cümle az önce kaçtığı için -ma- ile birlikte geçmiş zaman -dı uygundur; anlamıyorum ise genel durumu anlatırdı.

Bugün kullan

Öğrencilerden üç durumda ne diyeceklerini yazmalarını isteyin: konuşan çok hızlıysa, bilinmeyen bir sözcük çıkarsa, bütün bir cümle kaçarsa.