Yabancı öğrencilere, vedalaşırken kimin gittiğine göre doğru sözü seçmeyi öğretmek için kısa bir not.

Temel fikir

Giden, kalana hoşça kal der (kalmak fiilinin emri); kalan, gidene güle güle der. Birden çok kişiye ya da saygıyla söylenirken hoşça kalın kullanılır.

Karşılaştırılacak kalıplar
Giden derKalan derSaygılı ya da çoğul
hoşça kalgüle gülehoşça kalın
görüşürüzgörüşürüzgörüşmek üzere
kendine iyi bakkendine iyi bakkendinize iyi bakın

Örnekler

  • Ben gidiyorum, hoşça kal.Hoşça kal, giden kişinin kalana söylediği sözdür; kal-, kalmak fiilinin emir biçimidir. Özne olan ben düşebilir.
  • Güle güle, yarın görüşürüz.Güle güle, kalan kişinin giden kişiye söylediği sözdür; gül- fiilinden gelen, ikilenmiş bir zarf-fiildir.
  • Hoşça kalın, ben çıkıyorum.-ın eki kal- fiilini çoğul ve saygılı yapar: hoşça kalın, birden çok kişiye ya da siz diye hitap edilen birine söylenir.
  • Öğretmene hoşça kalın dedik.
  • Kapıda misafirlere güle güle dedik.Misafirler gider, ev sahipleri kalır; bu yüzden ev sahipleri güle güle der (dedik: söyledik).
  • görüşürüzgörüşİşteşlik eki ve fiilin anlamıürGeniş zaman eki: -ir, -ar, -erüzGeniş zaman kişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz, -ler
  • Kendine iyi bak, güle güle.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler iki sözü birbirinin yerine kullanır; gidene hoşça kal demek ona kalmasını söylemek gibi duyulur. Dilleri tek bir veda sözü kullanıyorsa bu hata çok sık görülür.

Kendin dene

  1. Giden sizsiniz, arkadaşınız kalıyor. Vedayı tamamlayın: hoşça ___.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kal

    kal: giden kişi sizsiniz, bu yüzden karşıdakine kalmasını söylersiniz.

  2. Misafiriniz gidiyor, siz kalıyorsunuz. Söyleyeceğiniz vedayı yazın (iki sözcük).

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    güle güle

    güle güle: misafir gider, siz kalırsınız; kalan kişi gidene bunu der.

  3. Kalabalık bir odadan çıkıyorsunuz. Çoğul ve saygılı biçimi tamamlayın: hoşça ___.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kalın

    kalın: birden çok kişiye seslenildiği için emir eki -ın olur; son ünlü kalın a'dır.

  4. Boşluğa uygun sözü yazın; yarın yine buluşacaksınız: Yarın ___.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    görüşürüz

    görüşürüz: gör- + -üş- (işteşlik) + -ür- (geniş zaman) + -üz (biz); ünlüler ince yuvarlak uyum gösterir.

Bugün kullan

Öğrencilerden üç ayrılık sahnesi (arkadaşın evinden çıkmak, misafiri uğurlamak, sınıftan çıkmak) için iki tarafın söylediğini yazmalarını isteyin.