Bu B2 dersinde öğrencinin yalnızca doğru eki yazmasını değil, borcun kime ait olduğunu ve cümlede hangi görevi üstlendiğini açıklamasını hedefleyin. Borç almak ile borç vermek yapılarını aynı kurmaca olayın iki tarafına söyletmek, anlam yönünü somutlaştırır.
Temel fikir
Borç tek heceli olmasına rağmen ünlüyle başlayan ekten önce yumuşar: borcu, borca, borcum. Ünsüzle başlayan eklerde kök korunur: borçlar, borçta, borçtan. Sana borcum var cümlesinde birinci tekil kişi iyelik eki borçluyu, sana ise borcun kime olduğunu gösterir. Tabloyu bu adın çekim başvurusu olarak kullanın; eklerin genel kuruluşunu ilgili ek derslerine bırakın.
| Biçim | Görev |
|---|---|
| borç | yalın durum |
| borcu | belirtme durumu |
| borca | yönelme durumu |
| borçta | bulunma durumu |
| borçtan | ayrılma durumu |
| borcun | ilgi durumu |
| borçlar | çoğul |
| borcum | birinci tekil kişi iyeliği |
| borcun | ikinci tekil kişi iyeliği |
| borcu | üçüncü tekil kişi iyeliği |
| borcumuz | birinci çoğul kişi iyeliği |
| borcunuz | ikinci çoğul kişi iyeliği; saygı |
| onların borçları | üçüncü çoğul kişi iyeliği; tekil veya çoğul borç |
| borçlarımız | çoğul + birinci çoğul kişi iyeliği |
| annemin borcunu | üçüncü tekil kişi iyeliği + belirtme |
Örnekler
- Bu borcu yarın ödeyeceğiz.
- Sana hiç borcum yok.
- Babamın borçları geçen ay bitti.
- Teyzem bize borç verdi.
- Bu borçtan birlikte kurtulduk.
- Annemin borcunu bugün ödedik.
- Dün kimseden borç almadık.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci borcu biçimindeki son ünlüyü her bağlamda aynı ek sanabilir. Bu borcu ödedik cümlesinde belirtme, annemin borcu söz öbeğinde iyelik vardır. İkinci yapıyı nesne yaptırınca Annemin borcunu ödedik elde edilir; iyelikten sonraki n ve belirtme eki atlanmamalıdır. Ayrıca borç almak ile borç vermek arasında öznenin rolü değişir.
Kendin dene
Borç adını belirli nesne olacak biçimde çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
borcu
borcu: bu ile belirlenen borç, ödeyeceğiz yükleminin nesnesidir. Bu nedenle belirtme eki gelir ve ekin ünlüsü kökteki ç sesini c yapar; burada iyelik bildirilmez.
Borç adını birinci tekil kişi iyelik ekiyle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
borcum
borcum: benim sözü borcun konuşana ait olduğunu gösterir. Birinci tekil kişi iyeliği gerekir; sana ise borcun karşı tarafını belirtir, ikinci kişi iyeliğini gerektirmez.
Borç adını çoğul ve birinci çoğul kişi iyelik ekleriyle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
borçlarımız
borçlarımız: bizim birinci çoğul kişi iyeliğini, yönerge ise birden çok borcu gerektirir. Önce çoğul eki geldiğinden kökteki ç korunur; iyelik eki -lar sonrasına gelir.
Borç adını üçüncü tekil kişi iyelik ve belirtme ekleriyle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
borcunu
borcunu: annemin tamlayanına karşılık borcu iyelik biçimi kurulur. Bu öbek ödedik yükleminin belirli nesnesi olunca araya n girer ve belirtme eki eklenir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Borç adını belirli nesne olacak biçimde çekimleyin.
Borç adını birinci tekil kişi iyelik ekiyle tamamlayın.
Borç adını çoğul ve birinci çoğul kişi iyelik ekleriyle tamamlayın.
Borç adını üçüncü tekil kişi iyelik ve belirtme ekleriyle tamamlayın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
İki kurmaca kişi için kısa bir borç konuşması yazdırın. Öğrenciler kimin kime borcu olduğunu söylesin, ardından birinin borcunu ödeme olayını anlatsın. Çoğul ve iyelik eklerini birlikte kullandırın; her ç ve c seçimini gerekçelendirmelerini isteyin.