Bu derste öğrencilerin bütçe adını yalnızca para miktarıyla eşleştirmesi değil, bir proje için ayrılan kaynakları ve harcama planını anlatırken doğru çekmesi hedeflenir. B2 düzeyinde durum ve iyelik eklerinin birlikte kullanımı öne çıkar.

Temel fikir

Tahtada bütçe, bütçeye ve projenin bütçesine biçimlerini karşılaştırın. Son örnekte belirtili ad tamlamasının iyelik eki korunur ve yönelme eki öncesinde n bulunur. Bütçeyi, bütçede, bütçeden ve bütçenin biçimlerinde gövdenin değişmediğini, ek ünlüsünü son e sesinin belirlediğini gösterin. Bütçelerimiz biçiminde çoğul eki iyelik ekinden önce gelir.

Karşılaştırılacak kalıplar
BiçimAnlam veya görev
bütçeyalın durum
bütçeyibelirtme durumu
bütçeyeyönelme durumu
bütçedebulunma durumu
bütçedenayrılma durumu
bütçeninilgi eki
bütçelerçoğul
bütçembirinci tekil kişi iyelik
bütçenikinci tekil kişi iyelik
bütçesiüçüncü tekil kişi iyelik
bütçemizbirinci çoğul kişi iyelik
bütçenizikinci çoğul kişi iyelik
bütçelerionların bütçesi / bütçeleri; ayrıca onun bütçeleri
bütçesineüçüncü tekil kişi iyelik + yönelme
bütçelerimizçoğul + birinci çoğul kişi iyelik

Örnekler

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci bütçeye biçimindeki y sesini iyelikli biçime de taşıyabilir. Bütçesine yazmasını isterken önce bütçenin kime ya da neye ait olduğunu sordurun. İç sesteki ç için yumuşama uygulanmaz; gövde ünlüyle biter.

Kendin dene

  1. Belirli nesneyi göstermek için bütçe adını uygun ekle tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bütçeyi

    bütçeyi: bu ile belirli hâle gelen bütçe, görüşme eyleminin nesnesidir. Belirtme eki iki ünlü arasında y ile bağlanır.

  2. bütçe adını yönelme durumunda kullanın; iyelik eki eklemeyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bütçeye

    bütçeye: eklemek eyleminde giderin eklendiği hedef yönelme durumundadır. Bu cümlede bir tamlayan verilmediği için iyelik eki aranmaz.

  3. bütçe adını tamamlayın; sergiye ait olma anlamını koruyarak giderlerin eklendiği hedefi belirtin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bütçesine

    bütçesine: serginin tamlayanına bağlı adın iyelik eki korunur. Ulaşım giderlerinin eklendiği hedefi belirtmek için bu biçime n ile yönelme eki bağlanır.

  4. bütçe adına çoğul ve birinci çoğul kişi iyelik eklerini getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bütçelerimiz

    bütçelerimiz: bizim birinci çoğul kişiyi, yönerge ise birden çok bütçeyi gerektirir. -ler ve -imiz sıralaması iki bilgiyi de taşır; özneye ayrıca durum eki gelmez.

Bugün kullan

Gruplara hayalî bir sergi projesi verin. Bir cümlede bütçeyi değerlendirmelerini, bir cümlede bütçeye gider eklemelerini, son cümlede kendi bütçelerini karşılaştırmalarını isteyin. Ekleri seçerken hangi anlamı koruduklarını açıklatsınlar.