Bu B2 çalışmasında öğrencinin yalnızca ek getirmesini değil, sınır adının somut ve soyut anlamları arasında bağ kurmasını hedefleyin. Harita, bahçe, proje bütçesi ve kişisel sınırlar üzerinden aynı adın farklı bağlamlarda nasıl kullanıldığını gösterin.

Temel fikir

Sınır sözcüğünde ünlü düşmesi veya ünsüz yumuşaması yoktur: sınırı, sınıra, sınırım. Tahtada sınırda ile bahçenin sınırında biçimlerini karşılaştırın. İkinci örnekte tamlananın üçüncü tekil kişi iyelik eki korunur; bulunma durumu ekinden önce zamir n’si gelir. Ardından belirtisiz ad tamlaması olan bütçe sınırı grubunu belirtili nesne yaparak bütçe sınırını biçimine geçin. Sınırlarımızdan biçiminde ise çoğul, iyelik ve durum eklerini ayrı ayrı işaretletin; genel ek kurallarının bütün biçimlerini bu sözcük dersinde yeniden anlatmayın.

Karşılaştırılacak kalıplar
İşlevBiçim
Yalın durumsınır
Belirtme durumusınırı
Yönelme durumusınıra
Bulunma durumusınırda
Ayrılma durumusınırdan
İlgi durumusınırın
Birlikteliksınırla
Çoğulsınırlar
Birinci tekil kişi iyeliksınırım
İkinci tekil kişi iyeliksınırın
Üçüncü tekil kişi iyeliksınırı
Birinci çoğul kişi iyeliksınırımız
İkinci çoğul kişi iyeliksınırınız
Üçüncü çoğul kişi iyeliksınırları
Çoğul + bizimsınırlarımız
Çoğul + bizim + ayrılmasınırlarımızdan
Tamlamada bulunma durumubahçenin sınırında
Tamlamada belirtme durumusayfanın sınırını

Örnekler

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci sınırı biçimindeki her -ı ekini belirtme durumu eki sayabilir. Bu çizgi sınırı gösteriyor cümlesindeki nesne ile bütçe sınırı tamlamasındaki tamlananı yan yana yazın. Tamlamayı nesne yaptığında bütçe sınırını yazıp yazmadığını ve iyelik ekini koruyup korumadığını kontrol edin. İki noktasız ı da korunmalıdır.

Kendin dene

  1. Çizginin gösterdiği belirli nesneyi belirtme durumuyla tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sınırı

    sınırı: Gösterilen belirli varlık sınırdır; bu nedenle gösteriyor fiilinin nesnesi belirtme durumu eki alır. Cümlede sınırın kime ait olduğunu belirten bir tamlayan yoktur.

  2. Duvarın yerini bahçeyle ilişkilendirerek tamamlayın; iyelik ekini koruyun.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sınırında

    sınırında: Bahçenin tamlayanı, tamlananda iyelik eki gerektirir. Duvarın bulunduğu yeri anlatmak için sınırı biçimine zamir n’si ve -da eklenir.

  3. Aşılan sınırı sayfayla ilişkilendirin ve belirtili nesne biçimini yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sınırını

    sınırını: Sayfanın ile kurulan tamlamanın bütünü aştım fiilinin belirtili nesnesidir. Bu yüzden iyelik eki -ı korunur ve ardından -nı gelir.

  4. Çoğul, birinci çoğul kişi iyelik ve ayrılma durumu eklerini sırayla ekleyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sınırlarımızdan

    sınırlarımızdan: Birden çok sınır için -lar, bunların bize ait olması için -ımız, ayrılma anlamı için -dan gerekir. Öğrenci sınır + lar + ımız + dan sırasını açıklayabilmelidir.

Bugün kullan

Öğrencilerden hayalî bir bahçenin sınırını ve bir projenin bütçesini iki cümlede anlatmalarını isteyin. Kendi sınırlarıyla ilgili bir cümle daha yazdıktan sonra kullandıkları iyelik ve durum eklerini farklı renklerle işaretletsinler.