Bu B2 dersinde hükûmet adının çekimini, ilgi eki ile iyelik ekinin aynı biçimde görünebildiği bağlamlar üzerinden işleyin. Yaygın hükümet yazımıyla karşılaşan öğrencilere dersin hükûmet yazımını kullandığını belirtin. Örnekler kurmacadır; belirli bir ülkenin yönetimini anlatmaz.
Temel fikir
Son ünlü e olduğu için hükûmetler, hükûmeti ve hükûmetimiz biçimlerini birlikte gösterin. Kökün sonundaki t ünlü önünde yumuşamaz; bulunma ve ayrılma biçimleri hükûmette, hükûmetten olur. Ardından hükûmeti eleştirmek ile ülkenin hükûmeti örneklerini karşılaştırın: ilkinde belirtme, ikincisinde üçüncü tekil kişi iyelik eki vardır. Hükûmetin açıklaması ile senin hükûmetin de ilgi ve ikinci tekil kişi iyelik ekini ayırt ettirir.
| İşlev | Biçim |
|---|---|
| Yalın durum | hükûmet |
| Belirtme durumu | hükûmeti |
| Yönelme durumu | hükûmete |
| Bulunma durumu | hükûmette |
| Ayrılma durumu | hükûmetten |
| İlgi durumu | hükûmetin |
| Birliktelik | hükûmetle |
| Çoğul | hükûmetler |
| Birinci tekil kişi iyelik | hükûmetim |
| İkinci tekil kişi iyelik | hükûmetin |
| Üçüncü tekil kişi iyelik | hükûmeti |
| Birinci çoğul kişi iyelik | hükûmetimiz |
| İkinci çoğul kişi iyelik | hükûmetiniz |
| Üçüncü çoğul kişi iyelik | hükûmetleri |
| Birinci çoğul kişi iyelik + ayrılma | hükûmetimizden |
Örnekler
- Gazeteci dün hükûmeti eleştirdi.
- Bu hükûmetten bir açıklama bekliyoruz.
- Yeni hükûmet yarın toplanacak.
- Hükûmetin açıklaması oldukça kısaydı.
- Romandaki hükûmette üç bakan var.
- Bu kitap farklı hükûmetleri karşılaştırıyor.
- Hayalî ülkemizin hükûmeti eğitime önem veriyor.
- Hükûmetimiz bu öneriyi destekliyor.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci her -in ekini ikinci tekil kişi iyelik eki sanabilir. Hükûmetin açıklaması tamlamasında ikinci adın iyelik ekini de göstermesini isteyin. Ayrıca bizim sözcüğünden sonra çoğul ekine yönelirse, birden çok kişinin tek bir hükûmetle ilişkisinin hükûmetimiz ile anlatıldığını vurgulayın.
Kendin dene
Boşluğu doldurun: Gazeteci dün hangi yönetimi eleştirdi?
Cevabı veya örnek cevabı göster
hükûmeti
hükûmeti: Gazetecinin eleştirdiği belirli varlık cümlenin belirtili nesnesidir. Bu yüzden belirtme eki -i gerekir; kökteki t korunur.
Boşluğu doldurun: Açıklama hükûmete ait.
Cevabı veya örnek cevabı göster
hükûmetin
hükûmetin: Açıklamanın kime ait olduğu belirtilir. Açıklaması üzerindeki iyelik eki, buradaki -in ekinin tamlayanı kurduğunu gösterir; ikinci kişiye seslenilmez.
Boşluğu doldurun: Yanıtın kaynağı bu hükûmet.
Cevabı veya örnek cevabı göster
hükûmetten
hükûmetten: Beklenen yanıtın kaynağı sorulmaktadır. Ayrılma eki kökün ötümsüz t sesinden sonra -ten olur; iki t de yazılır.
Boşluğu doldurun: Öneriyi destekleyen bizim hükûmet.
Cevabı veya örnek cevabı göster
hükûmetimiz
hükûmetimiz: Bizim birinci çoğul kişiyi gösterir. -imiz aynı hükûmetle kurulan ilişkiyi belirtir; birden fazla hükûmetten söz edilmediği için çoğul eki gerekmez.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Boşluğu doldurun: Gazeteci dün hangi yönetimi eleştirdi?
Boşluğu doldurun: Açıklama hükûmete ait.
Boşluğu doldurun: Yanıtın kaynağı bu hükûmet.
Boşluğu doldurun: Öneriyi destekleyen bizim hükûmet.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere hayalî bir ülke hakkında kısa bir haber yazdırın. Hükûmetin, hükûmetten ve hükûmetimiz biçimlerini kullandırıp eklerin işlevlerini açıklamalarını isteyin. Özellikle yumuşamayan t ile ilgi ve iyelik ayrımını denetleyin.