Bu B1 çalışmasında dergi adının çekimini, belirtili nesne ile iyelik ayrımı üzerinden ele alın. Masaya iki dergi koyup önce hangisinin okunduğunu, ardından kime ait olduğunu sorarak biçimleri somutlaştırın.
Temel fikir
Dergi gövdesi çekim sırasında değişmez; son i korunur. Dergiyi belirtme durumundadır, dergisi ise üçüncü tekil kişi iyeliği taşır. İyelikli biçime durum eki eklendiğinde araya n girer: dergisinde, dergisini. Dergilerimiz örneğinde çoğul eki iyelik ekinden önce gelir. Tabloyu genel ek kurallarını yeniden anlatmak yerine bu adın biçimlerini karşılaştırmak için kullanın.
| Biçim | Kullanım veya anlam |
|---|---|
| dergi | yalın biçim |
| dergiler | çoğul |
| dergiyi | belirtme durumu |
| dergiye | yönelme durumu |
| dergide | bulunma durumu |
| dergiden | ayrılma durumu |
| derginin | tamlayan eki |
| dergim | benim dergim |
| dergin | senin dergin |
| dergisi | onun dergisi |
| dergimiz | bizim dergimiz |
| derginiz | sizin derginiz |
| dergileri | onların dergisi/dergileri; onun dergileri; belirtme durumunda çoğul ad |
| dergisinde | onun dergisinde |
| dergilerimiz | bizim dergilerimiz |
Örnekler
- Bu dergiyi dün okudum.
- Dergiler şimdi masada duruyor.
- Dergimde ilginç fotoğraflar var.
- Derginin kapağı bu ay mavi.
- Bu dergiden yeni bir tarif öğrendim.
- Kardeşimin dergisinde kısa bir öykü var.
- Her ay iki dergi alıyorum.
- Dergilerimizi komşularımızla paylaşıyoruz.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci dergiyi ile dergisi biçimlerini yalnızca son ünlüye bakarak eşleştirebilir. Bu dergiyi okudum cümlesinde okunan nesneyi, Onun dergisi masada cümlesinde ise sahipliği göstermesini isteyin. İki işlev birleştiğinde Onun dergisini okudum biçimindeki iyelik ekinin korunup korunmadığını denetleyin.
Kendin dene
Bu ___ dün okudum. (dergi) — Belirtili nesne olacak biçimi yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
dergiyi
dergiyi: bu sözüyle belirli bir dergi gösteriliyor ve okuma eylemi bu dergiye yöneliyor. Belirtili nesne için gereken -i, ünlüyle biten gövdeye y ile bağlanır.
Bu benim ___. (dergi) — Birinci tekil kişi iyelik ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
dergim
dergim: benim sözü birinci tekil kişi iyeliğini gerektirir. Gövde zaten ünlüyle bittiği için doğrudan -m gelir; araya ikinci bir ünlü konmaz.
Onun ___ bir öykü var. (dergi) — Üçüncü tekil kişi iyeliğinden sonra bulunma durumunu kurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
dergisinde
dergisinde: Öykünün bulunduğu dergi başka birine aittir. Bu nedenle -si korunur; bulunma eki öncesinde n kullanılır.
Bunlar bizim ___. (dergi; çoğul) — Çoğul ve birinci çoğul kişi iyelik eklerini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
dergilerimiz
dergilerimiz: bunlar birden fazla dergiyi, bizim ise birinci çoğul kişi iyeliğini gösterir. İstenen biçim dergi + ler + imiz sırasıyla kurulur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Bu ___ dün okudum. (dergi) — Belirtili nesne olacak biçimi yazın.
Bu benim ___. (dergi) — Birinci tekil kişi iyelik ekini getirin.
Onun ___ bir öykü var. (dergi) — Üçüncü tekil kişi iyeliğinden sonra bulunma durumunu kurun.
Bunlar bizim ___. (dergi; çoğul) — Çoğul ve birinci çoğul kişi iyelik eklerini getirin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden bir derginin sahibini, içeriğini ve dergilerini kimlerle paylaştıklarını anlatan üç cümle yazmalarını isteyin. Düzeltmede önce sahipliği, sonra nesne veya yer bildiren eki sorgulatın.