Bu derste öğrencinin yalnızca biçimleri sıralamasını değil, aynı biçimin cümledeki görevini açıklamasını hedefleyin. Bir mektup ve zarf görseli üzerinden sahip, içerik ve nesne ilişkilerini kurdurun; mektup ile harf anlamlarını ayırın.
Temel fikir
Mektup sözcüğünün sonundaki p, ünlüyle başlayan çekim eki önünde b olur: mektubu, mektuba, mektubun, mektubum. Ünsüzle başlayan eklerde kök korunur: mektupta, mektuptan, mektuplar. Mektubumuz ile mektuplarımız biçimlerini yan yana yazdırın; çoğul eki geldiğinde iyelik ekinin artık kökteki u sesine değil, -lar ekindeki a sesine uyduğunu buldurun.
| Görev veya anlam | Türkçe biçim |
|---|---|
| Yalın durum | mektup |
| Çoğul | mektuplar |
| Belirtme durumu | mektubu |
| Yönelme durumu | mektuba |
| Bulunma durumu | mektupta |
| Ayrılma durumu | mektuptan |
| İlgi durumu | mektubun |
| Araç veya birliktelik | mektupla |
| Benim mektubum | mektubum |
| Senin mektubun | mektubun |
| Onun mektubu | mektubu |
| Bizim mektubumuz | mektubumuz |
| Sizin mektubunuz | mektubunuz |
| Onların mektubu veya mektupları | mektupları |
| Bizim mektuplarımız | mektuplarımız |
| Üçüncü tekil iyelik + belirtme | onun mektubunu |
| Üçüncü tekil iyelik + bulunma | onun mektubunda |
Örnekler
- Bu mektubu yarın göndereceğim.
- Mektubum hâlâ çekmecede.
- Bu mektupta güzel haberler var.
- Annem bu mektuba cevap yazıyor.
- Mektubun sonunda bir tarih var.
- Ablam onun mektubunu zarfa koydu.
- mektubumuzdanmektubumuzİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzdanAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
- mektuplarımızmektuplarÇoğul eki: -ler / -larımızİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müz
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Mektubu okuyorum cümlesindeki belirtme ekini, onun mektubu tamlamasındaki üçüncü tekil kişi iyelik ekiyle karıştırabilirler. Tamlamayı nesne yaptıklarında onun mektubunu okuyorum demeleri gerekir. Öğrenciden iyelik ekini, araya giren n sesini ve belirtme ekini ayrı ayrı göstermesini isteyin; yalnızca doğru son biçimi söylemesi yeterli değildir.
Kendin dene
Boşluğu belirtme durumuyla tamamlayın: Gönderilecek belirli bir mektup var.
Cevabı veya örnek cevabı göster
mektubu
mektubu: bu ile belirtilen mektup, gönderme eyleminin belirli nesnesidir. Bu yüzden belirtme eki alır; ünlüyle başlayan bu ek önünde p, b olur. Burada bir sahip belirtilmez.
Boşluğu tamamlayın: İki adres mektubun içinde.
Cevabı veya örnek cevabı göster
mektupta
mektupta: İki adresin mektubun içinde olduğu söyleniyor, dolayısıyla bulunma durumu gerekir. Ek ünsüzle başladığı için p korunur; ötümsüz p nedeniyle ek -ta biçimindedir.
Boşluğu çoğul ve birinci çoğul kişi iyelik ekiyle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
mektuplarımız
mektuplarımız: Hem birden çok mektup hem de birinci çoğul kişiyle sahiplik isteniyor. -lar son ünlüyü a yaptığı için iyelik eki -ımız olur; aradaki l nedeniyle kökte yumuşama olmaz.
Üçüncü tekil kişi iyelik ekini koruyup belirtme durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
mektubunu
mektubunu: onun sözcüğü sahibin üçüncü tekil kişi olduğunu gösterir; önce mektubu kurulur. Bu tamlama okuma eyleminin belirli nesnesi olunca iyelik ekinden sonra n ve belirtme eki -u gelir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Boşluğu belirtme durumuyla tamamlayın: Gönderilecek belirli bir mektup var.
Boşluğu tamamlayın: İki adres mektubun içinde.
Boşluğu çoğul ve birinci çoğul kişi iyelik ekiyle tamamlayın.
Üçüncü tekil kişi iyelik ekini koruyup belirtme durumu ekini getirin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere hayalî bir mektubun sahibini, içeriğini ve okuyucusunu anlatan üç bağlantılı cümle yazdırın. Sonra bizim mektubumuz ifadesini çoğul yaptırıp iyelik ekindeki ünlü değişimini gerekçelendirmelerini isteyin.