Bu B2 dersinde ehliyet adını gündelik eşya anlatıları içinde ele alın. Bir belgenin kime ait olduğunu söyleme ile o belgeyi bulma ya da bir yerde unutma anlatılarını karşılaştırın. Öğrenciden yalnızca eki değil, cümledeki işlevini de açıklamasını isteyin.
Temel fikir
Ehliyeti, ehliyete ve ehliyetim biçimlerinde kökün sonundaki t yumuşamaz. Ehliyette ve ehliyetten biçimlerinde ek de t ile başlar. Çoğul biçim ehliyetler, birinci çoğul kişi iyelikli biçim ehliyetlerimiz olur. Onların ehliyetleri sözünde belgenin tek ya da birden çok olması bağlamla anlaşılır; sınıfta her iki okuma için ayrı bağlam kurun.
| Biçim veya sahip | Tek belge | Birden çok belge |
|---|---|---|
| Yalın durum | ehliyet | ehliyetler |
| Belirtme durumu | ehliyeti | ehliyetleri |
| Yönelme durumu | ehliyete | ehliyetlere |
| Bulunma durumu | ehliyette | ehliyetlerde |
| Ayrılma durumu | ehliyetten | ehliyetlerden |
| İlgi durumu | ehliyetin | ehliyetlerin |
| Birinci tekil kişi iyeliği | ehliyetim | ehliyetlerim |
| İkinci tekil kişi iyeliği | ehliyetin | ehliyetlerin |
| Üçüncü tekil kişi iyeliği | ehliyeti | ehliyetleri |
| Birinci çoğul kişi iyeliği | ehliyetimiz | ehliyetlerimiz |
| İkinci çoğul kişi iyeliği / saygı | ehliyetiniz | ehliyetleriniz |
| Üçüncü çoğul kişi iyeliği | onların ehliyetleri | onların ehliyetleri |
| Üçüncü tekil kişi iyeliği + belirtme durumu | onun ehliyetini | onun ehliyetlerini |
Örnekler
- Ehliyetimi dün çekmecede buldum.
- Babam ehliyetini evde unutmuş.
- Ehliyette eski bir fotoğraf var.
- Bu ehliyete dikkatlice baktım.
- Ehliyetin köşesi biraz kıvrılmış.
- İkimiz de ehliyetlerimizi aynı kutuya koyduk.
- Onun ehliyeti benim cüzdanımda kalmış.
- Konuşurken ehliyetten değil, pasaporttan söz ediyordum.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Ehliyeti buldum cümlesindeki -i belirtme durumu eki, onun ehliyeti sözündeki -i ise iyelik ekidir. İkinci yapıyı nesne yapan öğrenci onun ehliyetini buldum demelidir. Son biçimdeki ek sırasını açıklatın; öğrencinin iyelik ekini nesne için yeterli sayıp saymadığını denetleyin.
Kendin dene
Boşluğu birinci tekil kişi iyelikli biçimle tamamlayın: benim belgem.
Cevabı veya örnek cevabı göster
ehliyetim
ehliyetim: Verilen benim sözü birinci tekil kişi iyeliğini gerektirir. Son ünlü e olduğu için ek -im olur; ünlüyle başlayan eke rağmen kökteki t korunur.
Boşluğu bulunma durumuyla tamamlayın: fotoğraf belgenin üzerinde.
Cevabı veya örnek cevabı göster
ehliyette
ehliyette: Fotoğrafın bulunduğu yüzey anlatılıyor. Kökün son sesi ötümsüz t olduğu için bulunma durumu eki -te olur; yazıdaki iki t kök ile ekin birleşmesinden gelir.
Boşluğu üçüncü tekil kişi iyelikli adın belirtme durumuyla tamamlayın: belge kardeşime ait.
Cevabı veya örnek cevabı göster
ehliyetini
ehliyetini: Unutulan belge kardeşe aittir ve cümlenin belirtili nesnesidir. Üçüncü tekil kişi iyelikli ehliyeti biçiminden sonra belirtme durumu için -ni gelir.
Boşluğu birinci çoğul kişi iyelikli biçimle tamamlayın; belge adı çoğul olsun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
ehliyetlerimiz
ehliyetlerimiz: bizim sözü sahipleri belirtir; soruda belgelerin çoğul olması istenir. Bu yüzden önce -ler, ardından birinci çoğul kişi iyelik eki -imiz eklenir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Boşluğu birinci tekil kişi iyelikli biçimle tamamlayın: benim belgem.
Boşluğu bulunma durumuyla tamamlayın: fotoğraf belgenin üzerinde.
Boşluğu üçüncü tekil kişi iyelikli adın belirtme durumuyla tamamlayın: belge kardeşime ait.
Boşluğu birinci çoğul kişi iyelikli biçimle tamamlayın; belge adı çoğul olsun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden kaybolup bulunan bir ehliyet hakkında kısa bir anlatı yazmalarını isteyin. Sahibi, bulunduğu yer ve iki kişinin ehliyetlerini nereye koyduğu belli olsun. İyelikli adı hem yalın hem belirtme durumunda kullandırın.