Bu derste öğrencinin yalnızca ek seçmesini değil, ekin cümledeki görevini açıklamasını isteyin. Önce kazayı ile kazası biçimlerini karşılaştırın; ardından trafik kazası tamlamasına durum eki getirerek iki yapıyı aynı bağlamda çalıştırın.
Temel fikir
Kaza ünlüyle bittiğinden ünsüz yumuşaması görülmez; kök kazayı, kazaya, kazada ve kazanın biçimlerinde korunur. Belirtme durumundaki kazayı ile üçüncü tekil kişi iyeliği taşıyan kazası ayrı görevlerdedir. Trafik kazası belirtisiz ad tamlamasında tamlanan eki korunur; durum ekinden önce n gelir: trafik kazasında, trafik kazasını. Çoğul ile iyelik sırasını kazalarımız üzerinden gösterin.
| Biçim | Anlam veya görev |
|---|---|
| kaza | yalın durum |
| kazayı | belirtme durumu |
| kazaya | yönelme durumu |
| kazada | bulunma durumu |
| kazadan | ayrılma durumu |
| kazanın | ilgi durumu |
| kazayla / kaza ile | ile biçimi |
| kazalar | çoğul |
| kazam | birinci tekil kişi iyeliği |
| kazan | ikinci tekil kişi iyeliği |
| kazası | üçüncü tekil kişi iyeliği |
| kazamız | birinci çoğul kişi iyeliği |
| kazanız | ikinci çoğul kişi iyeliği |
| onların kazaları | üçüncü çoğul kişi iyeliği; sayı bağlamdan anlaşılır |
| kazalarımız | çoğul ve birinci çoğul kişi iyeliği |
| trafik kazası | belirtisiz ad tamlaması |
| trafik kazasında | belirtisiz ad tamlaması ve bulunma durumu |
| kazasını | üçüncü tekil kişi iyeliği ve belirtme durumu |
Örnekler
- Kazayı komşum da gördü.
- Bu kazada kimse yaralanmadı.
- Kazadan sonra eve döndük.
- Bu kavşakta kazalar azaldı.
- Bisiklet kazamı hâlâ hatırlıyorum.
- Bir trafik kazasında iki araç zarar gördü.
- Sürücü kazaya tanık olduğunu söyledi.
- Kazanın nedeni henüz bilinmiyor.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci trafik kazada yazarsa yalnızca eksik harfi düzeltmeyin; önce tamlamanın yalın biçimini kurdurun. Kazasını biçimindeki iyelik ve belirtme eklerini de ayırt ettirin: kazayı aynı iyelik bilgisini taşımaz.
Kendin dene
Dün görülen belirli kazayı anlatmak için boşluğu doldurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kazayı
kazayı: dün gördüğümüz sözü, konuşulan kazayı belirli kılar. Konuştuk yükleminin burada belirli nesnesi vardır; öğrenci bunu -yı ile göstermelidir.
Olayın hangi kazada geçtiğini belirtmek için boşluğu doldurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kazasında
kazasında: Boşluk, trafik kazası tamlamasının tamlananındadır. -sı korunur; araya giren n ile bulunma eki birleşir. Cümle, yaralanma olmadığını bu kazanın içinde anlatır.
Birinci tekil kişi iyeliğini kullanarak boşluğu doldurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kazam
kazam: benim sözü birinci tekil kişi iyeliğini gerektirir. Kaza, oldu yükleminin öznesi olduğu için ayrıca belirtme eki almaz; -m yeterlidir.
Belirli kazaları çoğul ve belirtme durumunda yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kazaları
kazaları: bu kavşaktaki sözü araştırılan kazaları sınırlar. Buradaki -ları, çoğul -lar ile belirtme -ı eklerinden oluşur; cümlede iyelik ilişkisi kurulmaz.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Dün görülen belirli kazayı anlatmak için boşluğu doldurun.
Olayın hangi kazada geçtiğini belirtmek için boşluğu doldurun.
Birinci tekil kişi iyeliğini kullanarak boşluğu doldurun.
Belirli kazaları çoğul ve belirtme durumunda yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere hafif bir kaza hakkında üç cümlelik kurmaca bir anlatı yazdırın. Belirli nesneyi, olayın kimin başına geldiğini ve bulunma durumunu farklı cümlelerde göstermelerini isteyin.