Bu B1 dersinde memur adının çekimini, belirtisiz ad tamlamasındaki kullanımına bağlayın. Öğrenciler önce yalın adı, sonra posta memuru tamlamasını cümle içinde kullansın. Adın cinsiyet belirtmediğini vurgulayın; diğer dillerdeki karşılıklarda görülen eril veya dişil biçimler Türkçe ada taşınmaz.
Temel fikir
Kök, ek aldığında değişmez: memuru, memura, memurda, memurdan, memurun. Öğrencinin ilk hecedeki e yerine son hecedeki u ünlüsünü izlemesini sağlayın. Memurumuz ile memurlarımız biçimlerini yan yana yazın; çoğul ekinden sonraki iyelik eki artık a ünlüsüne uyar. Tablodaki memurum iyelik biçimidir; Ben memurum cümlesinde ise birinci tekil kişi yüklemidir.
| İşlev veya anlam | Biçim |
|---|---|
| Yalın durum | memur |
| Belirtme durumu | memuru |
| Yönelme durumu | memura |
| Bulunma durumu | memurda |
| Ayrılma durumu | memurdan |
| İlgi durumu | memurun |
| Birliktelik | memurla |
| Çoğul | memurlar |
| Benim memurum | memurum |
| Senin memurun | memurun |
| Onun memuru | memuru |
| Bizim memurumuz | memurumuz |
| Sizin memurunuz | memurunuz |
| Onların memurları | memurları |
| Bizim memurlarımız | memurlarımız |
| Belirtisiz ad tamlaması | posta memuru |
| Tamlamada yönelme | posta memuruna |
Örnekler
- Memur dosyayı dikkatle inceliyor.
- Soruyu memura tekrar soruyorum.
- Bu memuru dün gördük.
- Memurlar öğle arasında dışarı çıktı.
- Posta memuruna bir zarf veriyoruz.
- Dosya hâlâ memurda.
- Memurun masasında iki kalem var.
- memurlarımızdanmemurlarÇoğul eki: -ler / -larımızİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzdanAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Belirtisiz ad tamlamasındaki eki durum ekiyle değiştirme hatasına dikkat edin. Posta memuruna biçiminde tamlananın -u eki korunur, yönelme ekinden önce n gelir. Öğrenci posta memura yazarsa yalnızca son eki düzeltmek yerine memura ile posta memuruna arasındaki yapısal farkı göstermesini isteyin.
Kendin dene
Memur adının çoğul biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
memurlar
memurlar: Boşlukta birden çok kişiyi anlatan ad isteniyor; önünde sayı yok. Kökün son ünlüsü kalın olduğu için ilk hecedeki e çoğul ekini belirlemez.
Memur adını uygun durum ekiyle birlikte boşluğa yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
memuru
memuru: bu ile belirlenen kişi, görme eyleminin belirtili nesnesidir. Buradaki -u iyelik değil belirtme durumu ekidir; öğrenciden cümlede nesneyi bulmasını isteyin.
Memur adını tamlama ve yönelme ekleriyle birlikte boşluğa yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
memuruna
memuruna: Zarfın verildiği kişi tamlamayla adlandırılmıştır. Posta memuru içindeki -u yerinde kalır; ardından n ve yönelme eki -a gelir.
Birden fazla memuru anlatacak biçimde çoğul ve birinci çoğul kişi iyelik eklerini ekleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
memurlarımız
memurlarımız: bizim birinci çoğul kişi iyeliğini, yönerge ise birden fazla memuru gerektirir. Memur + lar + ımız çözümlemesinde iyelik ekinin iki ünlüsü de çoğul ekindeki a nedeniyle düzleşir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Memur adının çoğul biçimini yazın.
Memur adını uygun durum ekiyle birlikte boşluğa yazın.
Memur adını tamlama ve yönelme ekleriyle birlikte boşluğa yazın.
Birden fazla memuru anlatacak biçimde çoğul ve birinci çoğul kişi iyelik eklerini ekleyin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
İkişerli çalışmada bir öğrenci posta görevlisine soru sorsun, diğeri konuşmayı posta memuruna sözüyle aktarsın. Ardından memurlarımız biçimini kök ve eklerine ayırmalarını, iki ı harfini açıklamalarını isteyin.