Bu derste pazar adının çekimini anlam ayrımıyla birlikte ele alın. Öğrenciler aynı sözcüğün bir alışveriş yerini ya da haftanın bir gününü gösterebildiğini görsün; ardından örneklerde ekin görevini bağlamdan çıkarsın.
Temel fikir
Kök ünsüzü değişmez: pazara, pazarı, pazardan. Çoğul pazarlar, birinci çoğul kişi iyeliği pazarımız biçimindedir. Bu pazarı iyi biliyorum cümlesindeki -ı belirtme durumu ekidir; mahallenin pazarı tamlamasında ise üçüncü tekil kişi iyelik ekidir. Tamlamanın ikinci ögesine yönelme eki getirildiğinde mahallenin pazarına olur. Öğrenciden yalnız eki adlandırmasını değil, biçimin cümledeki işlevini açıklamasını da isteyin.
| Biçim | Kullanım / anlam |
|---|---|
| pazar | Yalın durum |
| pazarı | Belirtme durumu |
| pazara | Yönelme durumu |
| pazarda | Bulunma durumu |
| pazardan | Ayrılma durumu |
| pazarın | İlgi durumu; tamlayan |
| pazarlar | Çoğul |
| pazarım | Birinci tekil kişi iyelik |
| pazarın | İkinci tekil kişi iyelik |
| pazarı | Üçüncü tekil kişi iyelik |
| pazarımız | Birinci çoğul kişi iyelik |
| pazarınız | İkinci çoğul kişi iyelik; saygı da bildirir |
| onların pazarı / onların pazarları | Üçüncü çoğul kişi iyelik; sayı bağlamdan anlaşılır |
| pazarına | Üçüncü tekil kişi iyelik + yönelme |
| pazarlarımız | Çoğul + birinci çoğul kişi iyelik |
Örnekler
- Bugün pazara erken gidiyoruz.
- Annem pazardan taze biber aldı.
- Bizim pazarımız bugün çok kalabalık.
- Bu pazarı iyi biliyorum.
- Pazarın girişinde buluşalım.
- Mahallenin pazarına yürüyerek gidiyorum.
- Yakındaki pazarlar salı günleri kuruluyor.
- Pazar günü pazarda çalışıyorum.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci gün anlamını yer anlamına taşıyabilir. Pazar günü pazarda çalışıyorum cümlesinde zaman ile yeri ayrı ayrı işaretletin; pazarın başka günlerde de kurulabileceğini hatırlatın. Mahallenin pazarına biçimini pazara ile karşılaştırıp tamlamadaki iyelik ekinin ve ardından gelen n sesinin atlanmadığını denetleyin.
Kendin dene
Domateslerin nereden alındığını belirten sözcüğün tamamını yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
pazardan
pazardan: Boşluk, domateslerin alındığı yeri kaynak olarak gösterir; bu yüzden ayrılma durumu gerekir. Son ünlü a, son ünsüz ötümlü r olduğu için biçim -dan ile kurulur.
İşaret edilen pazarı belirtili nesne yapan biçimi yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
pazarı
pazarı: Bu ile gösterilen belirli pazar, seviyoruz yükleminin nesnesidir. Buradaki -ı iyelik bildirmez; belirtme durumu ekidir.
Tamlamayı koruyarak pazarın yönelme durumu biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
pazarına
pazarına: Mahallenin tamlayanını tamamlayan pazarı biçimi korunur. Yönelme eki eklenirken araya n girer; yalnız pazara yazmak tamlama bağını kaldırır.
Çoğul ve birinci çoğul kişi iyelik eklerini getirerek tek sözcük yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
pazarlarımız
pazarlarımız: Birden fazla pazar için önce -lar, bunların bize ait olduğunu göstermek için ardından -ımız gelir. Pazarımız yazılsaydı tek bir pazardan söz edilirdi.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Domateslerin nereden alındığını belirten sözcüğün tamamını yazın.
İşaret edilen pazarı belirtili nesne yapan biçimi yazın.
Tamlamayı koruyarak pazarın yönelme durumu biçimini yazın.
Çoğul ve birinci çoğul kişi iyelik eklerini getirerek tek sözcük yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere bildikleri bir pazarı dört cümleyle anlattırın: gidiş zamanı, alınan ürün, pazarın bulunduğu mahalle ve pazar günü gidip gitmedikleri. Yönelme, ayrılma ve iyelik biçimlerini gerekçelendirmelerini isteyin.