Bu derste öğrenciden yalnızca ek sıralaması değil, aynı biçimin cümledeki görevini açıklaması beklenir. Restoran adını bir öneri, bir işletmenin sahibi ve çalışma yeri üzerinden ele alın; tabloyu ezber listesi yerine başvuru kaynağı olarak kullanın.

Temel fikir

Restoran adının son ünlüsü kalındır; restoranlar, restorana, restoranımız biçimlerinde kökün sonundaki n korunur ve ünsüz yumuşaması olmaz. Bu restoranı öneriyoruz cümlesinde restoranı belirtili nesnedir; onun restoranı sözünde ise üçüncü tekil kişi iyelik eki taşır. Öğrenciden iki kullanımı da cümledeki diğer sözcüklerle gerekçelendirmesini isteyin.

Karşılaştırılacak kalıplar
BiçimAnlam veya görev
restoranyalın durum
restoranlarçoğul
restoranıbelirtme durumu; belirtili nesne
restoranayönelme durumu
restorandabulunma durumu
restorandanayrılma durumu
restoranınilgi durumu; tamlayan
benim restoranımbirinci tekil kişi iyeliği
senin restoranınikinci tekil kişi iyeliği
onun restoranıüçüncü tekil kişi iyeliği
bizim restoranımızbirinci çoğul kişi iyeliği
sizin restoranınızikinci çoğul kişi iyeliği veya nezaket
onların restoranlarıüçüncü çoğul kişi iyeliği; birden fazla restoran
onun restoranındaüçüncü tekil kişi iyeliği ve bulunma

Örnekler

  • Bu restoranda öğle yemeği yiyoruz.
  • Akşam yeni restorana gidiyoruz.
  • Bu restoranı arkadaşlarımıza öneriyoruz.
  • Restoranın bahçesinde üç masa var.
  • Sokaktaki restoranlar bugün kapalı.
  • Bizim restoranımız küçük ama sakin.
  • Onun restoranında balık çorbası var.
  • Çocuklar restorandan birlikte çıkıyor.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Onun restoranında yapısında iyelik ekinden sonra durum ekinden önce n gelir. Öğrenci bunu atladığında restoranda biçimi tek başına sahiplik bilgisini vermez. Buna karşılık bizim restoranımızda yapısına fazladan n eklenmez; iki iyelik biçimini yan yana gösterin.

Kendin dene

  1. Restoran adını uygun biçime getirin: Bu akşam ___ gidiyoruz. Yalnızca eksik sözcüğü yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    restorana

    restorana: gidiyoruz fiili bu bağlamda bir hedefe hareketi anlatır. Hedef olan ad yönelme eki -a alır; son n zaten kökün parçasıdır.

  2. Restoran adını uygun biçime getirin: Bu ___ öneriyoruz. Yalnızca eksik sözcüğü yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    restoranı

    restoranı: bu sözcüğüyle belirlenen restoran önerinin nesnesidir. Buradaki -ı belirtme durumu ekidir; bir sahibin kimliğini bildirmez.

  3. Restoran adını uygun biçime getirin: Bizim ___ küçük. Yalnızca eksik sözcüğü yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    restoranımız

    restoranımız: bizim sözcüğü sahiplerin birinci çoğul kişi olduğunu gösterir. -ımız sahiplerin çoğulluğunu bildirir; restoran sayısının birden fazla olduğunu söylemez.

  4. Restoran adını uygun biçime getirin: Onun ___ bir aşçı çalışıyor. Yalnızca eksik sözcüğü yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    restoranında

    restoranında: onun sahiplik ilişkisini, çalışıyor ise burada çalışma yerini öne çıkarır. Restoranı biçimine n ve -da eklenince hem iyelik hem bulunma anlamı korunur.

Bugün kullan

Öğrencilere hayalî bir restoran çizdirin. Yemek yenen yeri, önerilen restoranı, işletmenin sahibini ve birinin çalışma yerini dört cümleyle anlattırın. Restoranı biçiminin bir nesne, bir de iyelik örneğindeki görevini açıklamalarını isteyin.