Sorun adının çekimi: durum ve iyelik öğretimi

Temel fikir

Sorun adında kök değişmez; ünsüz yumuşaması ya da ünlü düşmesi yoktur. Soruna, sorunda, sorundan biçimlerini durum adlarıyla eşleştirin. Bu sorunu çözelim ile onun sorunu örneklerinde aynı görünen -u ekinin sırasıyla belirtme durumu ve iyelik bildirdiğini gösterin. Sonra iyelikli adı nesne yapın: onun sorununu. Öğrenci sorun + u + n + u dizisinde kökü, iyeliği, araya giren n sesini ve durum ekini ayrı ayrı gösterebilmeli.

Örnekler

• Bu sorunu birlikte çözelim.
• Bugün sorunlarımızı konuşacağız.
• Benim sorunum zaman değil.
• Her soruna farklı bir çözüm gerekiyor.
• Bu sorundan sonra planı değiştirdik.
• Onun sorununu henüz anlamadım.
• Sorunun nedeni eski bir kablo.
• sorunlarımızdansorun·larÇoğul eki: -ler / -lar·ımızİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müz·danAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
• sorununusorun·uÜçüncü kişi iyelik eki: -i / -ı / -u / -ü ve -si·nKaynaştırma n'si: evinde, evinden, evine·uBelirtme durumu eki: -i / -ı / -u / -ü

Dikkat et

Sorunum yerine sorum yazıldığında yalnızca bir harf eksilmez; kök sorun olmaktan çıkar, soru olur. Öğrenciden teknik bir aksaklıkla bilgi istemeyi karşılaştırmasını isteyin. Böylece iki biçimin de doğru sözcük olduğu, ancak aynı anlamı taşımadığı anlaşılır.

Kendin dene

1. Boşluğu sorun adının uygun biçimiyle tamamlayın; yalnızca eksik sözcüğü yazın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   sorunu

   sorunu: bu ile belirlenen sorun, çözülmesi önerilen şeydir. Bu nedenle belirtme durumu eki -u gerekir; cümlede sorun için bir sahip belirtilmemiştir.

2. Boşluğu sorun adının uygun biçimiyle tamamlayın; sorun üçüncü tekil kişiye ait.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   sorununu

   sorununu: onun tamlayanı üçüncü tekil kişi iyeliğini gerektirir. Anlama eyleminin nesnesi bu iyelikli ad olduğundan, iyelik ekinden sonra n ve belirtme eki -u gelir.

3. Sorun adına çoğul, birinci çoğul kişi iyelik ve ayrılma durumu eklerini getirip tek sözcük yazın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   sorunlarımızdan

   sorunlarımızdan: birden çok sorun konuşanın da içinde olduğu gruba aittir. Sorun + lar + ımız + dan dizisinde çoğul ekinin a ünlüsü, iyelik ekindeki ünlünün ı olmasını sağlar.

4. Boşluğu sorun adıyla tamamlayın; sorun konuşan kişiye ait.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   sorunum

   sorunum: benim tamlayanı, teknik sorunun konuşan kişiye ait olduğunu gösterir. -um tam köke eklenir; sorum yazılırsa teknik aksaklık yerine kişinin sorusu anlatılmış olur.

Bugün kullan

Öğrencilere üç cümlelik bir aksaklık anlatısı yazdırın: sorunu tanıtsınlar, kime ait olduğunu söylesinler, ardından o kişinin sorununu anladıklarını belirtsinler. İyelik ile belirtme ekini ayrı işaretlesinler.