Bu derste öğrencinin yalnızca ekleri sıralamasını değil, ticaret adını bir faaliyet adı olarak bağlama yerleştirmesini hedefleyin. Genel faaliyet, belirli bir bölgenin ticareti ve tek tek ticari işlemler arasındaki anlam farkını görünür kılın.

Temel fikir

Ticaret yapmak kalıbında ad yalındır. Sözcüğün sonundaki t, ünlüyle başlayan eklerden önce yumuşamaz: ticareti, ticarete, ticaretimiz. Bulunma ve ayrılma biçimlerinde ise iki t yazılır: ticarette, ticaretten. Ticaretler biçimi farklı ticari faaliyetleri ayıran bağlamlarda kullanılabilir; genel faaliyet anlatılırken tekil biçim beklenir. Tabloyu sözcüğün çekimi için kullanın; eklerin genel kurallarını ilgili ek derslerine bırakın.

Karşılaştırılacak kalıplar
Biçimİşlev
ticaretyalın durum; faaliyet adı
ticaretibelirtme durumu
ticareteyönelme durumu
ticarettebulunma durumu
ticarettenayrılma durumu
ticaretinilgi durumu
ticaretlerçoğul; genel faaliyet için yaygın değil
ticaretimbirinci tekil kişi iyeliği
ticaretinikinci tekil kişi iyeliği
ticaretiüçüncü tekil kişi iyeliği
ticaretimizbirinci çoğul kişi iyeliği
ticaretinizikinci çoğul kişi iyeliği
ticaretleriüçüncü çoğul kişi iyeliği anlamında
ticaretiniüçüncü tekil kişi iyeliği ve belirtme
ticaretindeüçüncü tekil kişi iyeliği ve bulunma

Örnekler

  • Bu kasabada ticaret yavaşladı.
  • Babam yıllarca ticaret yaptı.
  • Bu yol ticareti kolaylaştırıyor.
  • Ticarete küçük bir dükkânda başladık.
  • Ticarette güven önemlidir.
  • Ailem ticaretten geçiniyor.
  • Bu liman bölgenin ticaretini canlandırdı.
  • Köyümüzün ticareti eskiden daha canlıydı.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrencinin kendi dilindeki sayılabilir işlem adını doğrudan ticaretler ile karşılamasına dikkat edin. Tek tek işlemler için ticari işlemler daha açıktır. Ayrıca ticareti biçiminin belirtme ya da üçüncü tekil kişi iyeliği olabileceğini bağlamla ayırt ettirin: bölgenin ticareti nesne olduğunda bölgenin ticaretini gerekir.

Kendin dene

  1. Bu yol ___ kolaylaştırıyor. (ticaret) Ticaret adını belirtili nesne olarak kullanın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    ticareti

    ticareti: Kolaylaştırılan şey ticaret olduğu için ad, kolaylaştırıyor yükleminin nesnesidir. Belirtme eki -i gelir; kökteki t korunur.

  2. ___ güven önemlidir. (ticaret) Ticaret adını bulunma durumuna getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    ticarette

    ticarette: Güvenin önemli olduğu faaliyet alanı belirtiliyor. Son ses ötümsüz t olduğundan bulunma eki -te biçimindedir; iki t de yazılır.

  3. Bizim ___ bu limana bağlı. (ticaret) Ticaret adını birinci çoğul kişi iyelik ekiyle tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    ticaretimiz

    ticaretimiz: Bizim sözü birinci çoğul kişiyi gösterir; buna karşılık gelen iyelik eki -imiz olur. Ad öznedir, ayrıca belirtme eki almaz.

  4. Bölgenin ___ araştırıyoruz. (ticaret) Ticaret adını tamlamaya ve yükleme uygun biçimde çekimleyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    ticaretini

    ticaretini: Bölgenin tamlayanı önce ticareti biçimini gerektirir. Bu tamlama araştırıyoruz yükleminin nesnesi olunca araya n girer ve belirtme eki eklenir: ticaret-i-n-i.

Bugün kullan

Kurgusal bir liman kasabası belirleyin. Öğrencilerden kasabanın ticaretini, ailelerinin ticaretini ve kasabadaki bir değişikliği anlatan üç cümle isteyin. İyelik ekiyle durum ekini ayrı işaretletin; ardından tek bir ticari işlemi nasıl adlandıracaklarını sorun.