Bu B2 dersinde amaç, vergi adını yalnızca tanımak değil, bir hesaplama ya da rapor bağlamında doğru çekimle kullanmaktır. Öğrenciden önce hangi vergiden söz edildiğini, ardından verginin kime ait olduğunu belirlemesini isteyin. Böylece belirtme durumu ile iyelik aynı sorunun cevabı gibi öğretilmez.
Temel fikir
Vergi gövdesi çekimde değişmez; son i korunur. Vergiyi, vergiye, vergide, vergiden ve verginin biçimlerini durum ve ilgi ekleri bakımından karşılaştırın. Çoğul vergiler, iyelik dizisi ise vergim, vergin, vergisi, vergimiz, verginiz biçimleridir. Şirketin vergisi belirtili ad tamlamasında tamlananın aldığı -si, nesne olduğunda kaybolmaz: şirketin vergisini. Öğrencinin bu son biçimde iyelik eki, araya giren n ve belirtme ekini ayırt etmesini sağlayın.
| Biçim | Anlam / işlev |
|---|---|
| vergi | Yalın durum |
| vergiyi | Belirtme durumu |
| vergiye | Yönelme durumu |
| vergide | Bulunma durumu |
| vergiden | Ayrılma durumu |
| verginin | İlgi eki |
| vergiler | Çoğul |
| vergim | Birinci tekil kişi iyeliği |
| vergin | İkinci tekil kişi iyeliği |
| vergisi | Üçüncü tekil kişi iyeliği |
| vergimiz | Birinci çoğul kişi iyeliği |
| verginiz | İkinci çoğul kişi iyeliği / nezaket |
| vergileri | Üçüncü çoğul kişi iyeliği; sayı bağlama bağlı |
| vergisini | Üçüncü tekil iyelik + belirtme |
| vergilerimizden | Çoğul + birinci çoğul iyelik + ayrılma |
Örnekler
- Bu program vergiyi hesaplıyor.
- Bugün vergileri birlikte hesaplayalım.
- Raporda vergiler ayrı gösteriliyor.
- Metinde bu vergiye değinilmiyor.
- Bu vergide bir hesaplama hatası var.
- Bu vergiden hiç söz etmiyoruz.
- Bu verginin tutarını henüz bilmiyoruz.
- Şirketin vergisini yeniden hesaplayalım.
- vergilerimizdenvergilerÇoğul eki: -ler / -larimizİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzdenAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
- vergisinivergisiÜçüncü kişi iyelik eki: -i / -ı / -u / -ü ve -sinKaynaştırma n'si: evinde, evinden, evineiBelirtme durumu eki: -i / -ı / -u / -ü
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Vergiyi ile vergisi arasındaki fark yalnızca bir ses farkı değildir: ilki belirtili nesne, ikincisi üçüncü tekil kişi iyelik biçimidir. Şirketin vergisini hesaplıyoruz cümlesinde yalnızca vergiyi kullanmak tamlamanın iyelik bağını eksiltir. Ayrıca vergi ödemek ile vergiyi ödemek çiftini karşılaştırın; genel eylem ile belirli bir vergiye gönderme arasındaki anlam farkını sorun.
Kendin dene
Belirtilen vergiyi yeniden hesaplamak için boşluğa sözcüğün tamamını yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
vergiyi
vergiyi: bu sözü hesaplanacak vergiyi belirli kılar. Eylemin bu belirtili nesnesi belirtme eki alır; ünlüyle biten gövdeden sonra y girer: vergi + y + i.
Vergi sözcüğünün çoğul biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
vergiler
vergiler: soruda sayı sözü yoktur ve birden fazla vergi istenir. Son ünlü ince olduğu için çoğul eki -ler biçimindedir.
Bir tek vergiden söz ediliyor; birinci çoğul kişi iyelik ekini kullanın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
vergimiz
vergimiz: bizim birinci çoğul kişiyi gösterir; ancak verginin kendisi tekildir. Ünlüyle biten gövdeye -miz gelir. Vergilerimiz yazılırsa soruda istenmeyen bir çoğulluk eklenmiş olur.
Vergi şirkete ait ve hesaplama işleminin nesnesi; sözcüğün tamamını yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
vergisini
vergisini: şirketin tamlayanı, tamlananda -si iyelik ekini gerektirir. Hesaplanan şey bu vergi olduğu için ayrıca belirtme eki gelir; iki ekin arasına n girer.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Belirtilen vergiyi yeniden hesaplamak için boşluğa sözcüğün tamamını yazın.
Vergi sözcüğünün çoğul biçimini yazın.
Bir tek vergiden söz ediliyor; birinci çoğul kişi iyelik ekini kullanın.
Vergi şirkete ait ve hesaplama işleminin nesnesi; sözcüğün tamamını yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere kurgusal bir hesaplama tablosu verin. Bu vergiyi, bizim vergimiz ve şirketin vergisini sözlerini üç ayrı cümlede kullandırın. Düzeltme sırasında yalnızca eki söylemeyin; öğrenciden önce nesneyi, sonra iyelik ilişkisini açıklamasını isteyin.