-i / -ı / -u / -ü: określone dopełnienie

Zasada

Biernik oznacza dopełnienie określone, takie, na które można wskazać, które zostało nazwane lub już padło w rozmowie: kitabı okuyorum, Ahmet'i görüyorum. Samogłoska zależy od ostatniej samogłoski wyrazu: -ı po a ı, -i po e i, -u po o u, -ü po ö ü. Po samogłosce wchodzi między nie y (kapıyı, kediyi). W wyrazach dwu- i więcej sylabowych końcowe p, ç, t lub k zwykle zmiękcza się przed końcówką (kitabı, ağacı, çocuğu), ale imię go zachowuje (Ahmet'i), tak jak krótkie wyrazy typu top (topu).

Przykłady

• Ben kitabı okuyorum.Czytam tę książkę.Końcowe p w kitap przechodzi przed samogłoską w b, a konkretna książka dostaje -ı: kitabı.
• Annem kapıyı açıyor.Moja mama otwiera drzwi.Kapı kończy się już samogłoską, więc przed końcówką wchodzi łącznikowe y: kapıyı.
• Ahmet'i okulda görüyorum.Widzę Ahmeta w szkole.Osoba wymieniona z imienia jest zawsze określona, więc końcówka jest potrzebna. Apostrof oddziela imię: Ahmet'i.
• Her akşam gazete okuyorum.Co wieczór czytam gazetę.Gazete to nie konkretna gazeta, tylko rodzaj rzeczy, którą się czyta, więc bez końcówki. Gazeteyi oznaczałoby jedną określoną gazetę.
• Çocuğu parktan alıyorum.Odbieram dziecko z parku.W çocuk końcowe k przed samogłoską zmienia się w ğ: çocuğu.
• evlerimizinasze domy (dopełnienie)ev·lerLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce·imiz-imiz / -ımız / -umuz / -ümüz: nasz·i-i / -ı / -u / -ü: określone dopełnienie
• annemimoją mamę (dopełnienie)anne·m-im / -ım / -um / -üm / -m: mój, moja, moje·i-i / -ı / -u / -ü: określone dopełnienie
• arkadaşlarımımoich przyjaciół (dopełnienie)arkadaş·larLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce·ım-im / -ım / -um / -üm / -m: mój, moja, moje·ı-i / -ı / -u / -ü: określone dopełnienie
• çantasınıjego lub jej torbę (dopełnienie)çanta·sı-i / -si: jego, jej, tego·nWstawne n: evinde, evinden, evine·ı-i / -ı / -u / -ü: określone dopełnienie

Uważaj

Ta końcówka nie jest ogólnym znacznikiem dopełnienia. Dopełnienie nieokreślone zostaje bez niej: gazete okuyorum (czytam gazetę), ale gazeteyi okuyorum (czytam tę gazetę). Zatem Su içiyorum znaczy, że pijesz wodę, a Suyu içiyorum, że pijesz tę konkretną wodę. Nie doklejaj -i do każdego rzeczownika po czasowniku.

Spróbuj samodzielnie

1. Dodaj biernik do araba (samochód): samochód jako dopełnienie.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   arabayı

   arabayı: araba kończy się samogłoską, więc najpierw wchodzi łącznikowe y, a ostatnia samogłoska a daje -ı.

2. Dodaj biernik do kitap (książka): książka jako dopełnienie.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   kitabı

   kitabı: końcowe p przed samogłoską zmiękcza się do b, a ostatnia samogłoska a daje -ı.

3. Dodaj biernik do çocuk (dziecko): dziecko jako dopełnienie.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   çocuğu

   çocuğu: końcowe k przed samogłoską zmiękcza się do ğ, a ostatnia samogłoska u daje -u.

4. Dodaj biernik do imienia Ali: Widzę Alego.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   Ali'yi

   Ali'yi: imię kończy się samogłoską i, więc łączy je y; apostrof stoi po imieniu, a i daje -i.

Użyj tego dzisiaj

Napisz cztery zdania o rzeczach, które robisz codziennie. Przy każdym dopełnieniu zdecyduj: rzecz konkretna (dodaj końcówkę) czy tylko rodzaj rzeczy (zostaw bez końcówki)?