Derse bir harita göstererek başlayın; ardından Çince 这张地图，我们今天正在研究。 cümlesini Bu haritayı bugün inceliyoruz ile karşılaştırın. Konu, hakkında konuşulan varlık; yorum ise onun hakkında söylenendir. Öğrenciden konuyu bulmasını istemek ile özneyi bulmasını istemek aynı işlem değildir.

Temel fikir

Çincedeki konu–yorum örgüsünü bir aktarım desteği olarak kullanın, ancak Türkçe cümleyi öğelerin görevlerine göre kurdurun. Örneklerde başa alınan bu haritayı belirtili nesne, bu köprüden ise geçilen yolu bildiren bir öbektir; başa gelmeleri durum eklerini kaldırmaz. Yüklemi sonda olan örneklerle başlayın. Zaman sözünü başa alan alternatiflerin başka bir bağlama uyabileceğini belirtin. Bu kitabı kim seçti? sorusuna Bu kitabı ben seçtim, zaman sorusuna ise Bu kitabı dün seçtim yanıtını verdirin. Odağı yalnızca sözcük sırasından çıkarmayın; bağlam ve vurgu da etkilidir. Genel kural için bağlantılı odak dersine geçin.

Örnekler

  • Bu haritayı bugün inceliyoruz.
  • Bu konuyu yarın konuşacağız.
  • Bu köprüden her gün geçiyoruz.
  • Bu kitabı ben seçtim.
  • Bu kitabı dün seçtim.
  • Bu odanın penceresi dar.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Çince 这个房间，窗户很窄。 örneğinde oda önce tanıtılır, sonra penceresinden söz edilir. Tek bir Türkçe ad tamlaması kurdururken Bu odanın penceresi dar biçimini kullanın. Bu oda ile pencere sözcüklerini yan yana koymak bu iyelik bağını kurmaz. Bütün Çince konulara ilgi eki ekletmek de yanlış bir genelleme olur.

Kendin dene

  1. Boşluğu parantezdeki iki biçimden biriyle tamamlayın: Bu ___ bugün inceliyoruz. (harita / haritayı)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    haritayı

    haritayı: İncelenen şey gösterilen belirli haritadır; cümle başında da belirtili nesnedir. Ünlüyle biten harita sözcüğüne -yı gelir.

  2. Boşluğu parantezdeki iki biçimden biriyle tamamlayın: Bu ___ her gün geçiyoruz. (köprü / köprüden)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    köprüden

    köprüden: Köprü, incelenen nesne değil, üzerinden geçilen yoldur. Bu kullanımda geçmek ayrılma durumu ister; son ünlü ü olduğu için ek -den olur.

  3. Boşluğu parantezdeki iki biçimden biriyle tamamlayın: Bu kitabı kim seçti? — Bu kitabı ___ seçtim. (ben / dün)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    ben

    ben: kim sorusu kitabı seçen kişiyi arar. Dün yalnızca zamanı bildirir ve soruyu karşılamaz; seçtim biçimi zaten birinci tekil kişiyi gösterir.

  4. Boşluğu parantezdeki iki biçimden biriyle tamamlayın: Bu odanın ___ dar. (pencere / penceresi)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    penceresi

    penceresi: odanın tamlayanını, üçüncü tekil kişi iyelik eki alan tamlanan tamamlar. Dar olan oda değil, onun penceresidir.

Bugün kullan

Öğrencilere belirli bir nesne ve geçilen bir yol hakkında iki Çince konu–yorum cümlesi kurdurun. Türkçeye aktarırken her adın görevini açıklamalarını isteyin. Sonra seçilen bir kitap için kişi ve zaman sorularına ayrı yanıtlar alıp karşılaştırın.