Bu B2 dersinde öğrenciden bir olayın meydana gelmesini ve bir isteğin gerçeğe dönüşmesini aynı fiille anlatması beklenir. Çalışmayı yalnızca çekim ezberine değil, cümlede neyin gerçekleştiğini bulmaya dayandırın.
Temel fikir
Gerçekleşmek geçişsizdir; olay, değişiklik ya da hayal özne olur: Buluşma gerçekleşti, Hayalim gerçekleşti. Tabloda bu öznelerle kullanışlı olan üçüncü tekil kişi biçimleri yer alır. Gerçekleş- gövdesi korunur: gerçekleşiyor, gerçekleşir, gerçekleşecek. Görülen geçmiş zamanda ötümsüz ş nedeniyle gerçekleşti, olumsuzluk ekinden sonra ise gerçekleşmedi yazılır. Öğrenciden her çekimi bir olay bağlamına yerleştirmesini isteyin.
| Biçim (üçüncü tekil kişi) | Olumlu | Olumsuz |
|---|---|---|
| Şimdiki zaman | gerçekleşiyor | gerçekleşmiyor |
| Görülen geçmiş zaman | gerçekleşti | gerçekleşmedi |
| Gelecek zaman | gerçekleşecek | gerçekleşmeyecek |
| Geniş zaman | gerçekleşir | gerçekleşmez |
| Öğrenilen geçmiş zaman | gerçekleşmiş | gerçekleşmemiş |
Örnekler
- Buluşma dün kütüphanede gerçekleşti.
- Atölye gelecek hafta gerçekleşecek.
- Beklenen değişiklik sonunda gerçekleşti.
- Küçük bir bahçe kurma hayalimiz gerçekleşti.
- Bu dönüşüm bir gecede gerçekleşmez.
- Açık hava gösterisi yağmur yüzünden gerçekleşmedi.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Başka dillerdeki ettirgen ya da geçişli yapılardan aktarım, Hayalimi gerçekleşti hatasına yol açabilir. Öğrenciye “Ne gerçekleşti?” sorusunu sorun: cevap hayalim olmalıdır. Hayalimi gerçekleştirdim cümlesinde ise özne söyleyendir ve hayalimi nesnedir; bu cümle başka bir fiile aittir.
Kendin dene
Fiili görülen geçmiş zamanda olumlu çekimleyin; buluşma dün oldu.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gerçekleşti
gerçekleşti: dün ile belirtilen buluşma tamamlanmış bir olaydır. Öğrencinin geçmiş zaman ekini ş sonrasında t ile başlatıp başlatmadığına bakın.
Gösteri iptal edildi. Fiili görülen geçmiş zamanda olumsuz çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gerçekleşmedi
gerçekleşmedi: iptal edilen gösteri yapılmamıştır. Olumsuzluk eki -me ünlüyle bittiği için ardından gelen geçmiş zaman eki d ile başlar.
Fiili gelecek zamanda olumlu çekimleyin; atölye gelecek hafta olacak.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gerçekleşecek
gerçekleşecek: gelecek hafta ifadesi gelecekteki zamanı gösterir. Atölye üçüncü tekil kişi öznesidir; söyleyenin kişi eki eklenmez.
Gerçekleşen şeyi özne olarak yazın: hayalim mi, hayalimi mi?
Cevabı veya örnek cevabı göster
hayalim
hayalim: gerçekleşen şey hayaldir; bu nedenle yalın durumdaki iyelikli ad seçilir. -im iyelik ekidir, ardından belirtme durumu eki gelmez.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Fiili görülen geçmiş zamanda olumlu çekimleyin; buluşma dün oldu.
Gösteri iptal edildi. Fiili görülen geçmiş zamanda olumsuz çekimleyin.
Fiili gelecek zamanda olumlu çekimleyin; atölye gelecek hafta olacak.
Gerçekleşen şeyi özne olarak yazın: hayalim mi, hayalimi mi?
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere olmuş bir etkinlik, iptal edilmiş bir gösteri ve gelecekteki bir plan verin. Kısa bir duyuru yazmalarını, her cümlenin öznesini işaretlemelerini ve nesne eki kullanıp kullanmadıklarını açıklamalarını isteyin.