Öğretime bir kulübün program değişikliğini duyurmasıyla başlayın. Tahtada duyuranı, duyurulan bilgiyi ve alıcıları ayrı ayrı gösterin. Öğrencilerden aynı olayı önce etken, sonra edilgen bir cümleyle anlatmalarını isteyin.
Temel fikir
Duyurmak, duymak fiilinden türemiş ettirgen bir fiildir; bu derste bir bilgiyi başkalarına bildirme anlamı öne çıkar. Yeni programı belirtili nesne, katılımcılara ise yönelme durumlu tümleçtir. B2 düzeyinde nesneyi adlaştırılmış tümceyle genişletin: atölyenin ücretsiz olduğunu duyurdu. Duyur- gövdesini koruyarak duyuruyorum, duyurdum ve duyuracağım biçimlerini karşılaştırın. Edilgen duyuruldu ile duyuranın belirtilmediğini, duyurun ile çoğul ya da saygılı sesleniş kurulduğunu gösterin. Tabloda onlar için çoğul yüklem verilmiştir; insan bildiren çoğul öznelerle tekil yüklem de kullanılabilir.
| Özne | Şimdiki zaman | Görülen geçmiş zaman | Gelecek zaman | Geniş zaman | Olumsuz şimdiki zaman |
|---|---|---|---|---|---|
| ben | duyuruyorum | duyurdum | duyuracağım | duyururum | duyurmuyorum |
| sen | duyuruyorsun | duyurdun | duyuracaksın | duyurursun | duyurmuyorsun |
| o | duyuruyor | duyurdu | duyuracak | duyurur | duyurmuyor |
| biz | duyuruyoruz | duyurduk | duyuracağız | duyururuz | duyurmuyoruz |
| siz | duyuruyorsunuz | duyurdunuz | duyuracaksınız | duyurursunuz | duyurmuyorsunuz |
| onlar | duyuruyorlar | duyurdular | duyuracaklar | duyururlar | duyurmuyorlar |
Örnekler
- Kulüp yeni programı duyurdu.
- Değişikliği yarın katılımcılara duyuracağız.
- Sonuçlar dün internetten duyuruldu.
- Yeni saatleri henüz duyurmadık.
- Lütfen bu haberi herkese duyurun.
- Haberi duydum ama kimseye duyurmadım.
- Dernek, atölyenin ücretsiz olduğunu duyurdu.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Haberi duydum diyen kişi bilgiyi alır; haberi duyurdum diyen kişi bilgiyi başkalarına ulaştırır. Öğrenci ur bölümünü atınca yalnızca biçim değil, öznenin rolü de değişir. Duyurunun yazılı da olabileceğini göstererek fiili yalnızca yüksek sesle söylemeye indirgemeyin.
Kendin dene
Duyma ile duyurma eylemini ayırın; derneğin yaptığı işi görülen geçmiş zamanda yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
duyurdu
duyurdu: Dernek haberi alan değil, herkese ileten kurumdur. Bu nedenle seçilen fiil duyurmak olur; tekil özneyle görülen geçmiş zaman biçimi duyurdu yazılır.
Yeni saati kimin duyuracağını belirterek birinci tekil kişiyi gelecek zamanda çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
duyuracağım
duyuracağım: Cümledeki ben birinci tekil kişiyi, yarın gelecek zamanı belirler. Gelecek zaman ekinin sonundaki k, ünlüyle başlayan -ım önünde ğ olur; gövdenin r sesi korunur.
Haberi alacak kişileri belirtmek için verilen çoğul ada uygun durum ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
katılımcılara
katılımcılara: Duyurulan bilgi zaten bu değişikliği sözleriyle verilmiştir. Katılımcılar alıcıdır; çoğul addan sonra yönelme eki -a gelir.
Duyuranı belirtmeden sonuçları özne yapın; fiili edilgen çatıda görülen geçmiş zamanda yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
duyuruldu
duyuruldu: Sonuçlar duyurma işini yapan varlıklar değildir. Duyurul- edilgen gövdesine geçmiş zaman eki -du eklenir; insan dışı çoğul özneyle burada yüklem tekildir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Duyma ile duyurma eylemini ayırın; derneğin yaptığı işi görülen geçmiş zamanda yazın.
Yeni saati kimin duyuracağını belirterek birinci tekil kişiyi gelecek zamanda çekimleyin.
Haberi alacak kişileri belirtmek için verilen çoğul ada uygun durum ekini getirin.
Duyuranı belirtmeden sonuçları özne yapın; fiili edilgen çatıda görülen geçmiş zamanda yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Bir kulübün saat değişikliğini konu edin. Öğrencilerden duyuranı belirten bir geçmiş zaman cümlesi, alıcıları belirten bir gelecek zaman cümlesi ve duyuranı belirtmeyen bir edilgen cümle isteyin.