Bu B2 dersinde öğrencinin yalnızca fiili çekmesini değil, engellenen eylemin öznesini de doğru göstermesini hedefleyin. Somut bir girişin kapanmasından çalışma gibi bir eylemin engellenmesine geçerek belirtili nesneyi görünür kılın.
Temel fikir
Engellemek geçişli bir fiildir; belirli nesne belirtme durumu eki alır: girişi engellemek. Eylem nesne olduğunda adlaştırma, iyelik ve durum eklerini birlikte gösterin: çalış-ma-m-ı yapısında ilk -ma adlaştırır, sonraki -m çalışanı belirtir, -ı nesneyi işaretler. Trenlerin ilerlemesini örneğiyle üçüncü kişiye geçin. Çekimde engelliyorum biçimindeki ünlü daralmasını, engelledim ve engelleyeceğim biçimlerindeki korunmayla karşılaştırın. Tabloda onlar için çoğul çekimler verilmiştir; çoğul özneyle tekil yüklemin de kullanılabildiğini belirtin.
| Kişi | Şimdiki zaman | Görülen geçmiş zaman | Gelecek zaman | Geniş zaman | Olumsuz şimdiki zaman |
|---|---|---|---|---|---|
| ben | engelliyorum | engelledim | engelleyeceğim | engellerim | engellemiyorum |
| sen | engelliyorsun | engelledin | engelleyeceksin | engellersin | engellemiyorsun |
| o | engelliyor | engelledi | engelleyecek | engeller | engellemiyor |
| biz | engelliyoruz | engelledik | engelleyeceğiz | engelleriz | engellemiyoruz |
| siz | engelliyorsunuz | engellediniz | engelleyeceksiniz | engellersiniz | engellemiyorsunuz |
| onlar | engelliyorlar | engellediler | engelleyecekler | engellerler | engellemiyorlar |
Örnekler
- Bu kamyon girişi engelliyor.
- Kalın perde ışığı engelliyor.
- Bu gürültü çalışmamı engelliyor.
- Yoğun kar trenlerin ilerlemesini engelledi.
- Bu kutular kapının kapanmasını engelleyecek.
- Uygulama istenmeyen mesajları engeller.
- Bu sorun çalışmamızı engellemiyor.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Sana engel olmak yapısını bilen öğrenci, yönelme ekini engellemek fiiline taşıyabilir. Seni engellemek ile karşılaştırıp fiilin istediği durumu kontrol ettirin. Çalışmamı engelliyor cümlesinde ilk -ma olumsuzluk eki değildir; öğrencinin bunu eylem adı olarak çözümlediğinden emin olun.
Kendin dene
Şu anda yapılan işlemi birinci tekil kişide, şimdiki zamanla anlatın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
engelliyorum
engelliyorum: İşlemi konuşan kişi şu anda yapıyor; bu nedenle şimdiki zamanın birinci tekil kişisi gerekir. Fiil gövdesinin sonundaki e, -yor önünde i olur.
Yarın yapılacak işlemi birinci çoğul kişide, gelecek zamanla anlatın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
engelleyeceğiz
engelleyeceğiz: Yarın yapılacak işlem için gelecek zaman, işlemi yapacak grup için birinci çoğul kişi seçilir. Ünlüyle biten gövdeden sonra y gelir; gelecek zaman ekinin k sesi kişi ekinden önce ğ olur.
Çalışmak fiilini adlaştırın; çalışan kişinin ben olduğunu ve eylemin nesne olduğunu eklerle gösterin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
çalışmamı
çalışmamı: Gürültünün engellediği şey benim çalışmamdır. Çalışma eylem adından sonraki m çalışan kişiyi, son ı ise belirtili nesneyi gösterir.
Sen zamirini engellenen kişiyi gösterecek duruma getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
seni
seni: Engellenen kişi belirtili nesnedir, bu yüzden zamir belirtme durumuna girer. Sana biçimi ancak engel olmak gibi yönelme isteyen başka bir yapıda uygundur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Şu anda yapılan işlemi birinci tekil kişide, şimdiki zamanla anlatın.
Yarın yapılacak işlemi birinci çoğul kişide, gelecek zamanla anlatın.
Çalışmak fiilini adlaştırın; çalışan kişinin ben olduğunu ve eylemin nesne olduğunu eklerle gösterin.
Sen zamirini engellenen kişiyi gösterecek duruma getirin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere bir fiziksel engel ve bir etkinliği aksatan durum yazdırın. İkinci cümlede etkinliği yapan kişiyi değiştirtin; iyelik ve belirtme eklerinin yeni biçimlerini açıklamalarını isteyin.