bitirmek fiili: bitmekten farkı

Temel fikir

Bitirmek geçişli bir fiildir: bir işi ya da şeyi sona erdirir ve nesne ister (ödevi bitirmek). Belirli nesne belirtme durumunda gelir. Kök bitir ünsüzle bittiği için bitiriyorum, bitirdim, bitireceğim çekimleri düzenlidir. Geçişsiz karşılığı bitmek: ders bitti.

Örnekler

• Ödevimi akşam bitireceğim.Belirli nesne belirtme durumunda gelir: ödev + im + i. -ecek eki, ünlüyle başlayan -im önünde -eceğ olur: bitireceğim.
• Romanı dün bitirdim.Roman ünsüzle biter ve son ünlüsü kalındır, bu yüzden belirtme eki -ı olur: romanı. Ötümlü r'den sonra geçmiş zaman eki d ile başlar: bitirdi.
• Sen işini bitirdin mi?iş + in + i işini olur. Soru eki ayrı yazılır: bitirdin mi. Özne olan sen sözcüğü düşebilir.
• Ders saat beşte bitiyor.Burada fiil bitmek, bitirmek değil: dersi kimse bitirmez, ders kendiliğinden sona erer. Nesne yoktur, kök bit olur: bitiyor.
• Şeker bitti.Yine bitmek: şeker kimse bitirmeden tükendi. Ötümsüz t'den sonra geçmiş zaman eki -ti olur: bitti.
• Kardeşim okulu geçen yıl bitirdi.okul + u okulu olur; bitirmek fiilinin nesnesi belirtme durumunda gelir. Okulu bitirmek, öğrenimi tamamlamak demektir.
• bitirmedilerbitir·mediGeçmiş zamanın olumsuzu: -medi / -madı·lerGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
• bitireceğizbitir·eceğGelecek zaman eki: -ecek / -acak·izKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz

Dikkat et

Öğrenciler kendiliğinden sona eren şeyler için de bitirmek kullanır (Ders bitirdi). Sınıfta 'Bitiren kim?' sorusu sorulur: kimse yoksa fiil bitmek olur. Öğrencinin dilinde iki kavram tek fiille karşılanıyorsa bu hata sık görülür.

Kendin dene

1. bitirmek fiilini geçmiş zamanda ben için çekimleyin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   bitirdim

   bitirdim: kök bitir ötümlü r ile biter, bu yüzden geçmiş zaman eki d ile başlar; ince ünlüyle -di olur, ben için kişi eki -m.

2. Şimdiki zamanda bitirmek değil, bitmek fiilini kullanın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   bitiyor

   bitiyor: dersi kimse bitirmez, ders kendiliğinden sona erer; bu yüzden fiil bitmek, kök bit; ince ünlüden sonra -iyor gelir.

3. bitirmek fiilini gelecek zamanda ben için çekimleyin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   bitireceğim

   bitireceğim: ince ünlüden sonra -ecek gelir; ünlüyle başlayan -im önünde k sesi ğ olur.

4. kitap sözcüğüne belirtme durumu ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   kitabı

   kitabı: bu ile nesne belirli olduğu için belirtme durumu gerekir; kitap sözcüğünün sonundaki p ünlü önünde b olur, kalın ünlüyle ek -ı olur.

Bugün kullan

Öğrencilerden bugün bitirdikleri bir şeyi, yarın bitirecekleri bir şeyi ve kendiliğinden biten bir şeyi anlatan üç cümle yazmalarını isteyin.