Öğrencilerin başlamak fiilini üç zamanda çekip başlanan şeyi yönelme durumuyla söylemeleri için kısa bir not.
Temel fikir
başlamak fiilinde başlanan şey yönelme durumunda (-e/-a) gelir: derse başlamak. Fiilden önce ad-fiil eki -me/-ma ve yönelme eki gelir: okumaya başlamak. Kök ünlüyle bittiği için başlıyorum, başladım, başlayacağım olur.
| Kişi | Şimdiki zaman | Geçmiş zaman | Gelecek zaman |
|---|---|---|---|
| ben | başlıyorum | başladım | başlayacağım |
| sen | başlıyorsun | başladın | başlayacaksın |
| o | başlıyor | başladı | başlayacak |
| biz | başlıyoruz | başladık | başlayacağız |
| siz | başlıyorsunuz | başladınız | başlayacaksınız |
| onlar | başlıyorlar | başladılar | başlayacaklar |
Örnekler
- Ders saat dokuzda başlıyor.Bir şey kendiliğinden başlıyorsa nesne gerekmez. başla- kökünün son a'sı -ıyor önünde düşer: başlıyor, başlayor değil.
- Yarın yeni işe başlıyorum.Başlanan şey yönelme durumunda gelir: işe, işi değil. Özne olan ben zaten -um ekinde olduğu için söylenmez.
- Çocuk yürümeye başladı.başlamak önünde fiil -me/-ma ile addan türer ve yönelme durumu alır: yürümeye, yürümek değil.
- Kitap okumaya başladım.
- Yağmur yağmaya başladı.
- Film yarım saat sonra başlayacak.Kök ünlüyle bittiği için gelecek zamanda kaynaştırma y girer: başlayacak. Ünlü önünde k, ğ olur: başlayacağım.
- okumayaokuma-me / -ma: isim-fiil ekiyaYönelme durumu eki: -e / -a / -ye / -ya
- başladıkbaşladıGörülen geçmiş zaman eki: -di, -dı, -du, -dü, -ti, -tı, -tu, -tükGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
- başlayacağızbaşlayacağGelecek zaman eki: -ecek / -acakızKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler nesneyi belirtme durumunda ya da mastarla kullanır (dersi başladım, okumak başladım); doğrusu derse başladım, okumaya başladım. Şimdiki zamanda son a'yı korumak da sık hatadır (başlayorum).
Kendin dene
ders sözcüğüne yönelme durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
derse
derse: son ünlü ince e olduğu için yönelme eki -e; başlanan şey yönelme durumunda gelir.
okumak fiilini başlamak fiilinin önüne gelecek biçime sokun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
okumaya
okumaya: -ma eki fiili ada çevirir; kalın ünlüden sonra ünlüyle biten ada kaynaştırma y ile -ya gelir.
başlamak fiilini şimdiki zamanda siz için çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
başlıyorsunuz
başlıyorsunuz: -ıyor önünde kökün son a'sı düşer; kişi eki -sunuz.
başlamak fiilini gelecek zamanda ben için çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
başlayacağım
başlayacağım: kök ünlüyle bittiği için araya y girer; -acak ünlüyle başlayan ek önünde -acağ olur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
ders sözcüğüne yönelme durumu ekini getirin.
okumak fiilini başlamak fiilinin önüne gelecek biçime sokun.
başlamak fiilini şimdiki zamanda siz için çekimleyin.
başlamak fiilini gelecek zamanda ben için çekimleyin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden yakında başlayacakları ya da yeni başladıkları şeyleri anlatan dört cümle yazmalarını isteyin; ikisinde ad, ikisinde -meye/-maya yapısı olsun.