Gezmek fiilini çekimleyen ve gezilen yeri doğru duruma koyan öğrenciler için kısa bir öğretmen notu.

Temel fikir

Gövde gez- düzenlidir: geziyorum, gezdim (ötümlü z'den sonra d), gezeceğim (k ünlü önünde ğ olur), gezmiyorum. Gezilen yer nesne olduğu için belirtme durumu alır: müzeyi gezmek; içinde dolaşılan yer bulunma durumu alır: bahçede gezmek. Gezintiye çıkmak için gezmeye gitmek denir.

Karşılaştırılacak kalıplar
KişiŞimdiki zamanOlumsuz şimdiki zamanGeçmiş zamanGelecek zaman
bengeziyorumgezmiyorumgezdimgezeceğim
sengeziyorsungezmiyorsungezdingezeceksin
ogeziyorgezmiyorgezdigezecek
bizgeziyoruzgezmiyoruzgezdikgezeceğiz
sizgeziyorsunuzgezmiyorsunuzgezdinizgezeceksiniz
onlargeziyorlargezmiyorlargezdilergezecekler

Örnekler

  • Hafta sonu şehri geziyoruz.Gezilen yer fiilin nesnesidir, bu yüzden belirtme durumu alır: şehri geziyoruz, şehre değil.
  • Dün müzeyi gezdim.gez- gövdesi ötümlü z ile biter, bu yüzden geçmiş zaman eki d ile başlar: gez-di-m. müzeyi sözcüğünde belirtme eki -i'den önce kaynaştırma y vardır.
  • Çocuklar bahçede geziyor.Bahçe burada görülecek bir yer değil, içinde dolaşılan bir mekândır; bu yüzden bulunma durumu alır: bahçede. çocuklar öznesinden sonra fiil çoğu zaman tekil kalır.
  • Akşam arkadaşlarımla gezmeye gidiyoruz.gezmeye, gezme (fiil kökü + -me), kaynaştırma y ve yönelme eki -e'den oluşur. Gezmeye gitmek, gezintiye çıkmayı söylemenin olağan yoludur.
  • Hava kötü, bugün gezmiyoruz.
  • Yarın okul gezisi var.Gezi, gez- kökünden türeyen bir addır. okul gezisi tamlamasında -si eki, gezinin okula ait olduğunu gösterir.
  • geziyorumgeziyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyorumKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
  • gezdimgezdiGörülen geçmiş zaman eki: -di, -dı, -du, -dü, -ti, -tı, -tu, -tümGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler gezmek'i gitmek gibi yönelme durumuyla kullanır: müzeye gezdim yanlıştır, doğrusu müzeyi gezdim. müzeye gittim ile müzeyi gezdim arasındaki anlam farkını karşılaştırtın.

Kendin dene

  1. Şimdiki zamanın biz kişisiyle tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    geziyoruz

    geziyoruz: gövde ünsüzle bittiği için -iyor doğrudan gelir, ince ünlü e'den sonra i olur; biz için kişi eki -uz'dur.

  2. Geçmiş zamanın ben kişisiyle tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    gezdim

    gezdim: ötümlü z'den sonra geçmiş zaman eki d ile başlar, ince düz ünlüden sonra -di olur; ben için -m gelir.

  3. Gelecek zamanın onlar kişisiyle tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    gezecekler / gezecek

    gezecekler: -ecek ince ünlü e'den sonra gelir, -ler çoğulu gösterir; onlar'dan sonra yalın gezecek de duyulur.

  4. Gezilen şehre belirtme durumu ekini getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    İstanbul'u

    İstanbul'u: gezilen şehir nesnedir, belirtme durumu alır; son ünlü u olduğu için ek -u olur, kesme işareti adı ekten ayırır.

Bugün kullan

Öğrencilerden gittikleri bir yeri anlatan üç cümle yazmalarını isteyin: biri belirtme, biri bulunma durumuyla, biri gezmeye gitmek ile.