Öğrencilerin yıkamak fiilini çekimleyip yıkadıkları şeyi belirtme durumunda yazmaları ve yıkmak ile karıştırmamaları için kısa bir not.

Temel fikir

Yıkamak belirli bir nesneyi belirtme durumunda ister: ellerimi yıkıyorum, arabayı yıkadım; belirsiz nesne ek almaz: çamaşır yıkıyorum. Kök yıka- ünlüyle biter; -yor önünde son ünlü düşer (yıkıyorum), gelecek zamanda kaynaştırma y girer ve k, ünlü önünde ğ olur (yıkayacağım).

Karşılaştırılacak kalıplar
KişiŞimdiki zamanGeçmiş zamanGelecek zamanOlumsuz (şimdiki)
benyıkıyorumyıkadımyıkayacağımyıkamıyorum
senyıkıyorsunyıkadınyıkayacaksınyıkamıyorsun
oyıkıyoryıkadıyıkayacakyıkamıyor
bizyıkıyoruzyıkadıkyıkayacağızyıkamıyoruz
sizyıkıyorsunuzyıkadınızyıkayacaksınızyıkamıyorsunuz
onlaryıkıyorlaryıkadılaryıkayacaklaryıkamıyorlar

Örnekler

  • Ben ellerimi yıkıyorum.Belirli nesne ellerimi, iyelik ekinden sonra belirtme durumu alır: el + ler + im + i. Özne olan ben düşebilir: Ellerimi yıkıyorum.
  • Dün akşam bulaşıkları yıkadım.
  • Yarın arabayı yıkayacağız.Kök ünlüyle bittiği için -acak önüne kaynaştırma y girer, k de -ız önünde ğ olur: yıkayacağız.
  • Çocuklar ellerini yıkamadı.
  • Annem şimdi çamaşır yıkıyor.çamaşır belirsiz nesnedir, bu yüzden belirtme eki almaz: çamaşır yıkıyor, çamaşırı yıkıyor değil.
  • Sebzeleri yıkadın mı?Soru eki mı ayrı yazılır ve fiilden sonra gelir: yıkadın mı. Ünlüsü yıkadın sözcüğünün son ünlüsüne uyar.
  • Eski duvarı yıkıyorlar.Bu yıkamak değil, yıkmak fiilidir. Şimdiki zamanda yıkıyorlar ikisinde de aynıdır; anlamı duvarı nesnesi ve durum gösterir.
  • yıkadımyıkadıGörülen geçmiş zaman eki: -di, -dı, -du, -dü, -ti, -tı, -tu, -tümGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler şimdiki zamandaki yıkıyorum biçiminin yıkmak fiilinde de aynı olduğunu fark etmez: duvarı yıkıyorlar yıkma anlamındadır. Geçmiş zaman ayırır: yıkadım ile yıktım. Kendini yıkamak için yıkanmak gerekir.

Kendin dene

  1. yıka- kökünü ben için geçmiş zamanda çekimleyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yıkadım

    yıkadım: kök ünlüyle bittiği için geçmiş zaman eki doğrudan gelir; kalın ünlü ile -dı olur, -m ben kişi ekidir.

  2. yıka- kökünü ben için gelecek zamanda çekimleyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yıkayacağım

    yıkayacağım: kök ünlüyle bittiği için -acak önüne kaynaştırma y girer; k, -ım ekinin ünlüsünden önce ğ olur.

  3. Boşluğu belirtme durumuyla doldurun: kendi ellerimi (çoğul) yıkıyorum.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    ellerimi

    ellerimi: el + ler + im + i; belirli çoğul nesne, iyelik ekinden sonra belirtme durumu alır.

  4. yıka- kökünü sen için olumsuz geçmiş zamanda çekimleyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yıkamadın

    yıkamadın: olumsuzluk eki -ma- kök ile -dı arasındadır; d önünde kaynaştırma gerekmez, -n sen kişi ekidir.

Bugün kullan

Öğrencilerden bugün yıkadıkları şeyleri anlatan üç cümle yazmalarını, belirli nesneyi belirtme durumunda kullanmalarını ve zaman ekini denetlemelerini isteyin.