Öğrencilerin tanışmak fiilini dört biçimde çekimlemesi ve tanışılan kişiyi ile ya da -le/-la ile göstermesi için kısa bir not.

Temel fikir

Tanışmak, tanımak fiilinden işteş çatı eki -ş- ile türemiştir; eylemi iki taraf birbirine karşı yapar. Karşıdaki kişi ile edatıyla ya da ona bitişen -le/-la ekiyle gösterilir: Kemal'le tanıştım. Gövde sert ünsüz ş ile bittiği için geçmiş zaman eki -tı olur.

Karşılaştırılacak kalıplar
KişiŞimdiki zamanGeçmiş zamanGelecek zamanOlumsuz geçmiş zaman
bentanışıyorumtanıştımtanışacağımtanışmadım
sentanışıyorsuntanıştıntanışacaksıntanışmadın
otanışıyortanıştıtanışacaktanışmadı
biztanışıyoruztanıştıktanışacağıztanışmadık
siztanışıyorsunuztanıştınıztanışacaksınıztanışmadınız
onlartanışıyorlartanıştılartanışacaklartanışmadılar

Örnekler

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler karşıdaki kişiyi belirtme durumunda kullanıp Kemal'i tanıştım der; fiil geçişsiz olduğu için belirtme hâli almaz. Tanımak ile tanışmak ayrımını örneklerle gösterin.

Kendin dene

  1. Boşluğa uygun eki yazın: Kemal ile tanıştım.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Kemal'le

    Kemal'le: adın son ünlüsü a olsa da sondaki ince l nedeniyle ek ince ünlülü -le olur. Kesme işareti adı ekten ayırır; burada son ünlüye göre beklenen kalın biçim seçilmez.

  2. Boşluğa fiilin geçmiş zaman biçimini yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    tanıştık

    tanıştık: gövde sert ünsüz ş ile bittiği için geçmiş zaman eki -tı olur; -k kişi ekidir.

  3. Boşluğa fiilin gelecek zaman biçimini yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    tanışacağım

    tanışacağım: -acak ekinin k'si, ünlüyle başlayan -ım kişi eki önünde ğ'ye yumuşar.

  4. Boşluğa fiilin olumsuz geçmiş zaman biçimini yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    tanışmadılar

    tanışmadılar: -ma- olumsuzluk, -dı geçmiş zaman, -lar üçüncü çokluk kişi ekidir.

Bugün kullan

Öğrencilerden tanıştıkları kişileri anlatan dört cümle yazmalarını isteyin; birinde seninle gibi bir kişi zamiri, birinde olumsuz biçim bulunsun.