Bu B1 dersinde öğrencinin kayıp eşyayı, oyun sonucunu ve zaman kaybını aynı fiille anlatmasını hedefleyin. Çekim tablosunu ses değişimiyle ilişkilendirin; ardından olumsuzluk ve soru örneklerine geçin.
Temel fikir
Kaybet- gövdesi ünlüyle başlayan ekten önce yumuşar: kaybediyorum, kaybedeceğim, kaybederim. Ünsüzle başlayan ekten önce t korunur: kaybettim, kaybetmedim, kaybetmiyorum. Birleşik fiilin bitişik yazıldığını gösterin. Belirtili nesneyi eldivenimi kaybettim, belirtisiz nesneyi zaman kaybetmek üzerinden karşılaştırın. Geniş zaman alışkanlık anlatabilir; hep kaybediyorum da tekrarlanan durumu anlatır. Özne zamirini her cümlede zorunlu tutmayın.
| Özne | Şimdiki zaman | Görülen geçmiş zaman | Gelecek zaman | Geniş zaman |
|---|---|---|---|---|
| ben | kaybediyorum | kaybettim | kaybedeceğim | kaybederim |
| sen | kaybediyorsun | kaybettin | kaybedeceksin | kaybedersin |
| o | kaybediyor | kaybetti | kaybedecek | kaybeder |
| biz | kaybediyoruz | kaybettik | kaybedeceğiz | kaybederiz |
| siz | kaybediyorsunuz | kaybettiniz | kaybedeceksiniz | kaybedersiniz |
| onlar | kaybediyorlar | kaybettiler | kaybedecekler | kaybederler |
Örnekler
- Dün eldivenimi kaybettim.
- Bu oyunda hep kaybediyorum.
- Biz burada zaman kaybediyoruz.
- Bu hızla çok zaman kaybedeceğiz.
- Merak etme, biletini kaybetmedim.
- Anahtarını yine kaybettin mi?
- Umudunu kaybetme, bir çözüm buluruz.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci yolunu bulamadığını anlatırken kaybettim diyebilir. Kayboldum ile öznenin kaybolduğunu, anahtarımı kaybettim ile bir nesnenin kaybedildiğini gösterin. Anahtarım kayboldu cümlesinde ise anahtar öznedir; nesne ekini yalnızca fiile bakarak ekletmeyin.
Kendin dene
Ben şu anda zaman ___. (kaybetmek, şimdiki zaman)
Cevabı veya örnek cevabı göster
kaybediyorum
kaybediyorum: şu anda sözü devam eden durumu, ben ise birinci tekil kişiyi belirler. Zaman ekinin başındaki ünlü nedeniyle gövdede d kullanılır.
Dün maçı ___. (kaybetmek, görülen geçmiş zaman, biz)
Cevabı veya örnek cevabı göster
kaybettik
kaybettik: dün geçmişteki sonucu, biz birden çok kişiyi gösterir. Gövdenin sonundaki t ile geçmiş zaman ekinin ilk sesi yan yana gelir; sondaki -k kişi ekidir.
Bu hızla çok zaman ___. (kaybetmek, gelecek zaman, biz)
Cevabı veya örnek cevabı göster
kaybedeceğiz
kaybedeceğiz: Konuşan, grubun ileride zaman yitireceğini öngörür. Hem gövdedeki t hem de gelecek zaman ekindeki k değişir; biçim üçüncü tekil kişiyle karıştırılmamalıdır.
Yolunu bulamıyorsun. Seç: Neredeyim? Galiba ___. (kayboldum / kaybettim)
Cevabı veya örnek cevabı göster
kayboldum
kayboldum: Neredeyim? sorusu, konuşanın yolunu bulamadığını gösterir. Burada kaybedilen bir eşya ya da oyun sonucu değil, kişinin bulunduğu yeri bilememesi söz konusudur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Ben şu anda zaman ___. (kaybetmek, şimdiki zaman)
Dün maçı ___. (kaybetmek, görülen geçmiş zaman, biz)
Bu hızla çok zaman ___. (kaybetmek, gelecek zaman, biz)
Yolunu bulamıyorsun. Seç: Neredeyim? Galiba ___. (kayboldum / kaybettim)
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrenciden kayıp bir eşya hakkında kısa bir olay anlatısı, şu anki zaman kaybıyla ilgili bir cümle ve geleceğe dönük bir uyarı isteyin. Gövde değişimini denetlettikten sonra harcamak dersine geçin.