Bu derste amaç, öğrencinin kısa bir mahkeme haberindeki kişi, kurum, oturum ve belge adlarını ayırmasıdır. Örnekler dil öğretimi için oluşturulmuştur. Sınıf çalışmasını bir hukuki başvuru yönergesine dönüştürmeden sözcüklerin bağlam içindeki kullanımını ele alın.

Temel fikir

Eşdizim öğretiminde dava açmak, duruşmaya katılmak ve karar vermek öbeklerini birlikte gösterin. Öğrenciye önce adın hangi kavramı karşıladığını, sonra fiille nasıl birleştiğini sorun. Hukuk alanı veya sistemi, kanun belirli bir yasayı, adalet ise kavramı adlandırır; aynı anlam alanındaki sözcükler birbirinin yerine her zaman kullanılamaz.

Karşılaştırılacak kalıplar
SözcükBu dersteki anlamı
hukukalan veya sistem olarak hukuk
adaletadalet kavramı
kanunyasa
mahkemeyargı kurumu
davayargıya taşınan iş
duruşmamahkeme oturumu
hâkimyargıç
avukatavukatlık mesleğini yapan kişi
tanıkşahit
delilkanıt
kararverilen karar
itirazkarşı çıkma

Örnekler

  • Avukatlar bugün dosyayı inceledi.
  • Tanıklar olayın ayrıntılarını anlattı.
  • Mahkeme bugün kararını açıkladı.
  • Bu delil henüz değerlendirilmedi.
  • Karara yazılı olarak itiraz edildi.
  • Bu kanunun dili oldukça açık.
  • Hukuk öğrencileri adalet kavramını tartıştı.
  • Dava dosyasında iki yeni belge var.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci, kendi dilinde geniş anlamlı tek bir sözcük kullandığı için dava, duruşma ve mahkeme adlarını karıştırabilir. Dava dosyası ile duruşma tarihi tamlamalarını karşılaştırın; öğrencinin yalnızca çeviriyi ezberlemesini değil, dosyanın ve tarihin neye ait olduğunu açıklamasını isteyin.

Kendin dene

  1. Yeni bir dava başlatma anlamıyla tamamlayın: Avukat yeni bir ___ açtı. Seçenekler: dava, duruşma.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    dava

    dava: Yeni bir dava başlatma anlamı istendiği için dava açmak öbeği uygundur. Duruşma açmak ise bir oturumun açılmasını anlatır; verilen bağlamdaki eylem bu değildir.

  2. Saat onda başlayan mahkeme oturumunun adı nedir: dava mı, duruşma mı?

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    duruşma

    duruşma: Saat onda başlayan belirli mahkeme oturumu soruluyor. Dava o oturumda ele alınan işi adlandırır; saat bilgisiyle tanıtılan oturumun adı aranıyor.

  3. Cümleyi tamamlayın: Mahkeme bir ___ verdi. Seçenekler: karar, kanun.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    karar

    karar: Verdi yüklemiyle mahkemenin bir karara vardığı anlatılır. Kanun bir yasa adıdır ve bu cümlede istenen eşdizimi oluşturmaz.

  4. Mahkemenin incelediği kanıtı hangi sözcük adlandırır: tanık mı, delil mi?

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    delil

    delil: Soruda incelenen kanıtın adı isteniyor. Tanık ise olay hakkında bilgi veren kişiyi adlandırır; öğrenci kişi ile kanıt kavramlarını ayırmalıdır.

Bugün kullan

Öğrencilerden dava dosyası, duruşma, delil ve karar sözcükleriyle hayalî bir olaya ilişkin dört cümlelik haber yazmalarını isteyin. Sözcük seçimini bağlamla gerekçelendirsinler ve kullandıkları eşdizimlerin altını çizsinler.