Bu dersin odağı hastalık tanısı koymak değil, öğrencinin hissettiğini uygun sözcükle anlatmasıdır. Belirti adlarını bir liste olarak okutmakla yetinmeyin; her birini zaman bilgisi taşıyan kısa bir hasta anlatımıyla eşleştirin.
Temel fikir
Belirti adlarını eşdizimleriyle ele alın: öksürük için öksürüğüm var, ateş için ateşim var. Belirtisiz ad tamlamasında birinci kişi iyeliğinin son sözcükte kurulduğunu mide bulantısı → mide bulantım var örneğiyle gösterin. Ardından aynı duyumun midem bulanıyor biçiminde fiille anlatılabildiğini karşılaştırın. İki gündür süren bir durumu, dün başladı ise başlangıç zamanını belirtir; bu derste eklerin bütün çekimini yeniden anlatmak gerekmez.
| Sözcük | Bu konudaki anlamı |
|---|---|
| sağlık | genel sağlık durumu |
| hastalık | rahatsızlık |
| belirti | hastalığın işareti |
| ağrı | acı duyma |
| ateş | vücut sıcaklığının yükselmesi |
| öksürük | öksürme belirtisi |
| burun akıntısı | burnun akması |
| boğaz ağrısı | boğazda ağrı |
| mide bulantısı | midede bulantı hissi |
| baş dönmesi | başın dönmesi hissi |
| alerji | alerjik duyarlılık |
| randevu | önceden kararlaştırılan görüşme |
Örnekler
- Bu sabah başım dönüyor.
- İki gündür boğazım ağrıyor.
- Öksürüğüm geceleri artıyor.
- Ateşim yok ama boğazım hâlâ ağrıyor.
- Otobüste midem bulandı.
- Bu belirtiler ne zaman başladı?
- Yarın için randevu almak istiyorum.
- Burun akıntım dün başladı.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci her belirtiyi ağrıyor ile anlatıyorsa yalnızca çekimi düzeltmeyin. Midem ağrıyor ile midem bulanıyor arasındaki anlam farkını sorun; ağrı bildiren bir cümle, bulantı bildiren cümlenin yerine geçmez.
Kendin dene
Belirti adı olan sözcüğü seçin: öksürük / öksürmek.
Cevabı veya örnek cevabı göster
öksürük
öksürük: İstenen bir belirti adıdır. Öksürmek ise eylemin mastar biçimidir; öğrenci anlam alanı aynı olsa da sözcük türünün görevini ayırt etmelidir.
Ateş sözcüğünü kullanarak cümleyi kendiniz için tamamlayın. Yalnızca eksik sözcüğü yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
ateşim
ateşim: Birinci kişi iyeliği, ateşi olanın konuşan kişi olduğunu gösterir. Var ile tamamlanan bu bağlamda ateş, yanmayı değil vücut sıcaklığını anlatır.
Şu anda midenizde bulantı olduğunu bir fiille veya belirti adıyla söyleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
Midem bulanıyor / Mide bulantım var
Midem bulanıyor / Mide bulantım var: İlkinde midem fiilin öznesidir; ikincisinde iyelik, tamlamanın sonundaki bulantım üzerindedir. İki yanıt da aynı anda hissedilen bulantıyı anlatır.
Doktorla görüşmek için önceden bir saat belirlemek istiyorsunuz. Boşluğu doldurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
randevu
randevu: Konuşan kişi görüşme için zaman ayırmak istiyor; almak ile kullanılan ad budur. Hastalık bir rahatsızlığı adlandırır, görüşme zamanını değil.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Belirti adı olan sözcüğü seçin: öksürük / öksürmek.
Ateş sözcüğünü kullanarak cümleyi kendiniz için tamamlayın. Yalnızca eksik sözcüğü yazın.
Şu anda midenizde bulantı olduğunu bir fiille veya belirti adıyla söyleyin.
Midem bulanıyor / Mide bulantım var
Doktorla görüşmek için önceden bir saat belirlemek istiyorsunuz. Boşluğu doldurun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
İkili çalışmada kurmaca bir hasta anlatımı hazırlatın. İki belirti, bir başlangıç zamanı ve bir soru isteyin. Bulantıyı hem adla hem fiille anlattırıp öğrencilerin iki yapıda hangi sözcüğe iyelik eki getirdiğini karşılaştırın.