Je leert een handeling als advies, echte noodzaak of verplichting te presenteren. Vaak passen beide uitdrukkingen bij dezelfde situatie, maar leggen ze een ander accent.

Het idee

Voor advies past vaak -meli: Bence sen biraz dinlenmelisin raadt wat rust aan. Zorunda presenteert een handeling als verplicht, vaak doordat omstandigheden of een taak geen keuze laten. Maar -meli is niet altijd mild: in het zinnenpaar over dinsdag drukt kalkmalıyım ook een echte noodzaak uit. Kalkmak zorundayım benadrukt het gebrek aan keuze duidelijker. De vormen vind je in de gekoppelde lessen over achtervoegsels.

Voorbeelden

  • Bence sen biraz dinlenmelisin.Volgens mij zou je wat moeten uitrusten.
  • Bugün ben evde kalmalıyım.Vandaag zou ik thuis moeten blijven.
  • Bugün ben evde kalmak zorundayım.Vandaag moet ik thuisblijven.
  • Son otobüs kalkıyor; şimdi gitmek zorundayız.De laatste bus vertrekt; we moeten nu gaan.
  • Bu kutuyu açmamalısın; içinde bir hediye var.Je zou deze doos niet moeten openen; er zit een cadeau in.
  • Bu kutuyu açmak zorunda değilsin; içi boş.Je hoeft deze doos niet te openen; hij is leeg.
  • Salı günü erken kalkmalıyım; saat yedide dersim var.Dinsdag moet ik vroeg opstaan; ik heb om zeven uur les.
  • Salı günü erken kalkmak zorundayım; saat yedide dersim var.Dinsdag zit er niets anders op dan vroeg opstaan; ik heb om zeven uur les.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Verwar afraden niet met keuzevrijheid. Açmamalısın betekent dat je het beter niet kunt openen; açmak zorunda değilsin betekent dat je het niet hoeft te openen. Die tweede uitdrukking verbiedt het openen niet.

Probeer het zelf

  1. Beveel een film aan zonder er een verplichting van te maken. Kies: Bence bu filmi ___. (izlemelisin / izlemek zorundasın)

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    izlemelisin

    izlemelisin: de spreker beveelt een film aan en geeft geen opdracht. Met izlemek zorundasın zou het advies druk uitoefenen.

  2. De laatste bus vertrekt. Benadruk uitdrukkelijk dat we geen keuze hebben. Kies: Son otobüs kalkıyor. Şimdi ___. (gitmeliyiz / gitmek zorundayız)

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    gitmek zorundayız

    gitmek zorundayız: de vertrekkende laatste bus beperkt de mogelijkheden. Deze formulering benadrukt dat er geen keuze is; gitmeliyiz zou ook kunnen uitdrukken dat we weg moeten.

  3. Blijven mag: je hoeft niet te gaan. Vul aan: İstersen kal. Gitmek ___. (zorundasın / zorunda değilsin)

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    zorunda değilsin

    zorunda değilsin: doordat je mag blijven, is vertrekken vrijwillig. Afraden om te vertrekken zou een andere boodschap geven.

  4. Bewaar de verrassing: waarschuw de luisteraar om het cadeau nu niet te openen. Kies: Bu bir sürpriz. Hediyeyi şimdi ___. (açmamalısın / açmak zorunda değilsin)

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    açmamalısın

    açmamalısın: het cadeau openen zou de verrassing bederven. De spreker vraagt je het niet te doen en heft niet alleen een verplichting op.

Gebruik het vandaag

Beschrijf dezelfde verplichting met -meli en met zorunda. Leg uit hoe het accent verandert. Schrijf daarna een waarschuwing en een zin die de keuze openlaat.