Nauczysz się przedstawiać czynność jako radę, rzeczywistą potrzebę lub obowiązek. W tej samej sytuacji nieraz pasują oba wyrażenia, ale inaczej rozkładają akcenty.
Zasada
W radach często stosuje się -meli: Bence sen biraz dinlenmelisin to zalecenie odpoczynku. Zorunda przedstawia czynność jako obowiązkową, często dlatego, że okoliczności lub obowiązek nie pozostawiają wyboru. Jednak -meli nie zawsze brzmi łagodnie: w parze zdań o wtorku kalkmalıyım także wyraża rzeczywistą konieczność. Kalkmak zorundayım mocniej podkreśla brak wyboru. Formy znajdziesz w powiązanych lekcjach o przyrostkach.
Przykłady
- Bence sen biraz dinlenmelisin.Moim zdaniem przyda ci się trochę odpoczynku.
- Bugün ben evde kalmalıyım.Dzisiaj najlepiej będzie, jeśli zostanę w domu.
- Bugün ben evde kalmak zorundayım.Dzisiaj muszę zostać w domu.
- Son otobüs kalkıyor; şimdi gitmek zorundayız.Ostatni autobus odjeżdża; musimy teraz iść.
- Bu kutuyu açmamalısın; içinde bir hediye var.Nie otwieraj tego pudełka; w środku jest prezent.
- Bu kutuyu açmak zorunda değilsin; içi boş.Nie musisz otwierać tego pudełka; jest puste.
- Salı günü erken kalkmalıyım; saat yedide dersim var.We wtorek muszę wcześnie wstać; o siódmej mam zajęcia.
- Salı günü erken kalkmak zorundayım; saat yedide dersim var.We wtorek nie mam wyboru, muszę wcześnie wstać; o siódmej mam zajęcia.
Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.
Brak tureckiego głosu na urządzeniu. Nadal możesz przeczytać tekst.
Uważaj
Nie myl odradzania z brakiem obowiązku. Açmamalısın znaczy, że nie należy tego otwierać, a açmak zorunda değilsin — że nie musisz tego otwierać. Drugie wyrażenie nie zabrania otwarcia.
Spróbuj samodzielnie
Poleć film, nie przedstawiając go jako obowiązku. Wybierz: Bence bu filmi ___. (izlemelisin / izlemek zorundasın)
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
izlemelisin
izlemelisin: rozmówca poleca film, a nie wyznacza zadanie. İzlemek zorundasın zmieniłoby radę w nacisk.
Ostatni autobus odjeżdża. Wyraźnie podkreśl, że nie mamy wyboru. Wybierz: Son otobüs kalkıyor. Şimdi ___. (gitmeliyiz / gitmek zorundayız)
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
gitmek zorundayız
gitmek zorundayız: odjazd ostatniego autobusu ogranicza możliwości. Ta forma wyraźnie podkreśla brak wyboru; gitmeliyiz też mogłoby wyrazić konieczność wyjścia.
Można zostać: nie musisz iść. Uzupełnij: İstersen kal. Gitmek ___. (zorundasın / zorunda değilsin)
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
zorunda değilsin
zorunda değilsin: skoro można zostać, wyjście nie jest obowiązkowe. Odradzanie wyjścia zmieniłoby sens wypowiedzi.
Zachowaj niespodziankę: ostrzeż rozmówcę, żeby nie otwierał teraz prezentu. Wybierz: Bu bir sürpriz. Hediyeyi şimdi ___. (açmamalısın / açmak zorunda değilsin)
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
açmamalısın
açmamalısın: otwarcie prezentu zepsuje niespodziankę. Chodzi o powstrzymanie się od czynności, a nie tylko o brak obowiązku.
Runda ćwiczeń
Odpowiedz na pytania, a tam, gdzie to możliwe, ułóż tureckie zdania i słowa. Zapamiętamy twój wynik.
Poleć film, nie przedstawiając go jako obowiązku. Wybierz: Bence bu filmi ___. (izlemelisin / izlemek zorundasın)
Ostatni autobus odjeżdża. Wyraźnie podkreśl, że nie mamy wyboru. Wybierz: Son otobüs kalkıyor. Şimdi ___. (gitmeliyiz / gitmek zorundayız)
Można zostać: nie musisz iść. Uzupełnij: İstersen kal. Gitmek ___. (zorundasın / zorunda değilsin)
Zachowaj niespodziankę: ostrzeż rozmówcę, żeby nie otwierał teraz prezentu. Wybierz: Bu bir sürpriz. Hediyeyi şimdi ___. (açmamalısın / açmak zorunda değilsin)
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Zachowaj postępy
Załóż darmowe konto, aby zapisywać na nim wyniki ćwiczeń.
Załóż konto i zapiszMam już kontoUżyj tego dzisiaj
Opisz jeden obowiązek na dwa sposoby: z -meli i z zorunda. Wyjaśnij zmianę akcentu. Następnie napisz ostrzeżenie oraz zdanie pozostawiające wybór.