gibi, kadar, için: zoals, even … als, voor

Het idee

gibi betekent „zoals”, kadar „evenveel als” of „even … als” en için „voor”. Alle drie zijn losse woorden die na het zelfstandig naamwoord staan en er geen uitgang aan toevoegen: Ali gibi, Ali kadar, Ali için. Bij voornaamwoorden staat er meestal de genitiefvorm voor: benim, senin, onun, bizim, sizin; alleen onlar blijft ongewijzigd: benim için, onlar gibi. Na een woord met de datiefuitgang betekent kadar „tot”: akşama kadar.

Voorbeelden

• Dedem için çay yapıyorum.Ik zet thee voor mijn opa.için is een los woord achter het zelfstandig naamwoord, en dat woord krijgt zelf geen uitgang: dedem için. Het voornaamwoord ben is weggelaten.
• Annem benim gibi sabah erken kalkıyor.Mijn moeder staat 's ochtends vroeg op, net als ik.Voor gibi wordt ben tot benim: benim gibi, nooit ben gibi.
• Akşama kadar evde çalışıyorum.Ik werk tot de avond thuis.Na een woord met de datiefuitgang (akşama) betekent kadar „tot”. Na een gewoon zelfstandig naamwoord betekent het „evenveel als”, zoals in de volgende voorbeelden.
• Ayşe Ali kadar hızlı koşuyor.Ayşe rent net zo snel als Ali.Ali kadar gevolgd door het bijvoeglijk naamwoord hızlı is het hele patroon „net zo snel als”; voor het eerste „zo” is er geen apart woord.
• Bu kitap benim için çok zor.Dit boek is heel moeilijk voor mij.Ook için vraagt het voornaamwoord in de genitief: benim için, niet ben için.
• Onlar gibi sabah koşmak istemiyorum.Ik wil 's ochtends niet rennen zoals zij.onlar is de uitzondering: het blijft voor gibi ongewijzigd, anders dan benim, senin en onun.
• Bu hediye sizin için.Dit cadeau is voor u.siz wordt voor için tot sizin, net als benim en bizim. Het dekt „jullie” in het meervoud en „u” in het enkelvoud.
• Bugün dün kadar sıcak değil.Vandaag is het niet zo warm als gisteren.De vergelijking blijft gelijk en alleen het einde verandert: değil ontkent de hele zin.

Let op

Wie „zoals ik” en „voor mij” woord voor woord overzet, schrijft ben gibi en ben için. Goed is benim gibi en benim için. Plak deze woorden ook niet aan het zelfstandig naamwoord vast (Ali kadar, niet Alikadar) en geef dat woord geen eigen uitgang (Ali için, niet Ali'yi için).

Probeer het zelf

1. Schrijf de vorm van ben die voor gibi staat: zoals ik.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   benim

   benim: bij ben vragen deze woorden om de genitief, zoals in benim evim; daarom wordt ben hier benim.

2. Schrijf de vorm van o die voor kadar staat: evenveel als hij of zij.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   onun

   onun: ook o staat in de genitief, met de tussenklank n zoals in onun evi, en dezelfde vorm dient voor kadar en için.

3. Voeg de uitgang toe die van kadar „tot” maakt: tot de avond.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   akşama

   akşama: pas de datiefuitgang maakt van kadar „tot”; akşam eindigt op m en heeft de achterklinker a, dus -a. akşam kadar zou „evenveel als een avond” betekenen.

4. Schrijf de vorm van onlar die voor gibi staat: zoals zij.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   onlar

   onlar: het meervoudsvoornaamwoord is de uitzondering en blijft in onlar gibi ongewijzigd, omdat het hier geen genitief krijgt.

Gebruik het vandaag

Schrijf drie zinnen: een over wat je voor iemand doet, een die jou met iemand vergelijkt met gibi of kadar, en een over tot wanneer je bezig bent. Controleer de vorm van elk voornaamwoord.