gibi, kadar, için: jak, tak jak, dla

Zasada

gibi znaczy „jak”, kadar „tyle co” lub „tak … jak”, a için „dla”. Wszystkie trzy to osobne wyrazy, stoją po rzeczowniku i nie dodają mu żadnej końcówki: Ali gibi, Ali kadar, Ali için. Przy zaimkach zwykle stoi przed nimi forma dopełniacza: benim, senin, onun, bizim, sizin; tylko onlar zostaje bez zmian: benim için, onlar gibi. Po wyrazie z końcówką celownika kadar znaczy „aż do”: akşama kadar.

Przykłady

• Dedem için çay yapıyorum.Robię herbatę dla dziadka.için to osobny wyraz po rzeczowniku, a rzeczownik nie dostaje własnej końcówki: dedem için. Zaimek ben jest pominięty.
• Annem benim gibi sabah erken kalkıyor.Moja mama wstaje rano wcześnie, tak jak ja.Przed gibi zaimek ben zmienia się w benim: benim gibi, nigdy ben gibi.
• Akşama kadar evde çalışıyorum.Pracuję w domu do wieczora.Po wyrazie z końcówką celownika (akşama) kadar znaczy „aż do”. Po zwykłym rzeczowniku znaczy „tyle co”, jak w kolejnych przykładach.
• Ayşe Ali kadar hızlı koşuyor.Ayşe biega tak szybko jak Ali.Ali kadar z przymiotnikiem hızlı to cały wzorzec „tak szybko jak”; na pierwsze „tak” nie ma osobnego wyrazu.
• Bu kitap benim için çok zor.Ta książka jest dla mnie bardzo trudna.Również için wymaga zaimka w dopełniaczu: benim için, nie ben için.
• Onlar gibi sabah koşmak istemiyorum.Nie chcę biegać rano jak oni.onlar to wyjątek: przed gibi zostaje bez zmian, inaczej niż benim, senin i onun.
• Bu hediye sizin için.Ten prezent jest dla Państwa.siz przed için zmienia się w sizin, tak samo jak benim i bizim. Obejmuje „wy” oraz grzeczną formę w liczbie pojedynczej.
• Bugün dün kadar sıcak değil.Dziś nie jest tak gorąco jak wczoraj.Porównanie się nie zmienia, zmienia się tylko koniec: değil neguje całe zdanie.

Uważaj

Kto tłumaczy „jak ja” i „dla mnie” słowo w słowo, pisze ben gibi i ben için. Poprawnie jest benim gibi i benim için. Nie dołączaj też tych wyrazów do rzeczownika (Ali kadar, nie Alikadar) i nie dawaj rzeczownikowi własnej końcówki (Ali için, nie Ali'yi için).

Spróbuj samodzielnie

1. Napisz formę ben, która stoi przed gibi: tak jak ja.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   benim

   benim: przy ben te wyrazy wymagają dopełniacza, tak jak w benim evim, dlatego ben zmienia się w benim.

2. Napisz formę o, która stoi przed kadar: tyle co on lub ona.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   onun

   onun: o też stoi w dopełniaczu, z łącznikiem n jak w onun evi, i ta sama forma służy przed kadar i için.

3. Dodaj końcówkę, dzięki której kadar znaczy „aż do”: do wieczora.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   akşama

   akşama: dopiero końcówka celownika sprawia, że kadar znaczy „aż do”; akşam kończy się na m i ma samogłoskę tylną a, więc -a. akşam kadar znaczyłoby „tyle co wieczór”.

4. Napisz formę onlar, która stoi przed gibi: tak jak oni.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   onlar

   onlar: zaimek liczby mnogiej jest wyjątkiem i w onlar gibi zostaje bez zmian, bo nie przyjmuje tu dopełniacza.

Użyj tego dzisiaj

Napisz trzy zdania: jedno o tym, co robisz dla kogoś, jedno porównujące ciebie z kimś przez gibi lub kadar i jedno o tym, do kiedy masz coś do zrobienia. Sprawdź formę każdego zaimka.