Onwerkelijke voorwaarden en denkbeeldige gevolgen

Het idee

Gebruik -seydi of -saydı voor de denkbeeldige voorwaarde. Het gevolg staat hier in de verleden aorist, bijvoorbeeld söylerdim (ik zou het zeggen / zou het hebben gezegd) of kaçırmazdık (we zouden hem niet missen / zouden hem niet hebben gemist). In Dün bilseydim sana söylerdim is het weten de onwerkelijke voorwaarde en het vertellen het denkbeeldige gevolg. De context bepaalt de tijd: Şimdi vaktim olsaydı betekent “als ik nu tijd had”. In yağmasaydı is de voorwaarde zelf ontkennend: “als het niet had geregend”. Het inleidende eğer mag je weglaten.

Voorbeelden

• Dün bilseydim sana söylerdim.Als ik het gisteren had geweten, had ik het je verteld.
• Erken çıksaydık treni kaçırmazdık.Als we vroeg waren vertrokken, hadden we de trein niet gemist.
• Beni arasaydın sana yardım ederdim.Als je me had gebeld, had ik je geholpen.
• Şimdi vaktim olsaydı seninle yürürdüm.Als ik nu tijd had, zou ik met je wandelen.
• Dün yağmur yağmasaydı bahçede otururduk.Als het gisteren niet had geregend, hadden we in de tuin gezeten.
• Haritaya baksaydım yanlış sokağa girmezdim.Als ik op de kaart had gekeken, was ik niet de verkeerde straat ingelopen.

Let op

Verwissel gelseydi en geldiyse niet. Als vaststaat dat iemand niet kwam, stelt gelseydi diens komst voor; geldiyse laat open of de persoon kwam. Ook duidt -seydi niet altijd op het verleden: şimdi kan de onwerkelijke situatie in het heden plaatsen.

Probeer het zelf

1. Je wist het gisteren niet. Vul de onwerkelijke voorwaarde aan met bilmek voor ben.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   bilseydim

   bilseydim: gisteren wist je het niet, dus het weten hoort bij het denkbeeldige andere verleden. De uitgang geeft aan dat “ik” degene is die het zou hebben geweten.

2. Jullie vertrokken laat en misten de trein. Vul het denkbeeldige ontkennende gevolg in met kaçırmak voor biz.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   kaçırmazdık

   kaçırmazdık: de trein werd werkelijk gemist; een vroeg vertrek zou dat hebben voorkomen. Het denkbeeldige gevolg is dus ontkennend en slaat op “wij”.

3. De persoon kwam gisteren niet. Kies gelseydi of geldiyse om je een ander verleden voor te stellen.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   gelseydi

   gelseydi: de eerste zin zegt al dat de persoon niet kwam. Geldiyse zou die vraag weer openlaten in plaats van het tegenovergestelde voor te stellen.

4. Je hebt nu geen tijd. Vul de onwerkelijke voorwaarde aan met olmak; vaktim is het onderwerp.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   olsaydı

   olsaydı: şimdi plaatst de situatie in het heden. Het onderwerp is vaktim (mijn tijd), dus het werkwoord staat in de derde persoon; de bezitter “ik” maakt er geen olsaydım van.

Gebruik het vandaag

Schrijf een feit over gisteren en een feit over nu op. Bedenk bij elk een andere voorwaarde en het gevolg daarvan. Markeer welk deel de voorwaarde is en welk deel het gevolg.