Hastalık: ziekte, naamvallen en bezitsvormen

Het idee

Voor een uitgang die met een klinker begint, verandert de laatste k van hastalık in ğ: hastalığa, hastalığın, hastalığım. Hij blijft staan in hastalıkta, hastalıktan en hastalıklar. De vorm hastalığı heeft twee mogelijke functies: bu hastalığı kan een bepaald lijdend voorwerp zijn, terwijl onun hastalığı zijn/haar ziekte betekent. De context maakt het verschil duidelijk. In hastalıklarımız volgt de bezitsuitgang op het meervoud, dus de stam houdt zijn k. De tabel bundelt de vormen van dit woord; de gekoppelde lessen over achtervoegsels leggen de algemene patronen uit.

Voorbeelden

• Bu hastalığı birlikte araştırıyoruz.We onderzoeken deze ziekte samen.
• Hastalığımdan toplantıda söz etmedim.Ik heb mijn ziekte tijdens de vergadering niet genoemd.
• Yazar kendi hastalığını anlatıyor.De auteur beschrijft de eigen ziekte.
• Hastalığın adı bu dosyada yazmıyor.De naam van de ziekte staat niet in dit bestand.
• Hastalıklar bu kitapta ayrı bir bölümde ele alınıyor.Ziekten worden in een apart hoofdstuk van dit boek behandeld.
• Hastalığım yüzünden geziyi erteledik.We hebben de reis uitgesteld vanwege mijn ziekte.
• Onun hastalığı hakkında bilgim yok.Ik heb geen informatie over zijn of haar ziekte.
• Konuşmada bu hastalığa da değindik.In de voordracht hebben we ook deze ziekte aangestipt.

Let op

Een bezitsuitgang vervangt geen naamvalsuitgang. Als zijn/haar ziekte het lijdend voorwerp van anlatmak is, wordt hastalığı uitgebreid tot hastalığını, met een verbindende n voor de accusatief. Verder betekent hastalığım “mijn ziekte”; “Ik ben ziek” is Hastayım.

Probeer het zelf

1. Vul een vorm van hastalık in: we onderzoeken deze specifieke ziekte samen.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   hastalığı

   hastalığı: bu wijst op een specifieke ziekte en araştırmak krijgt een lijdend voorwerp. De uitgang -ı markeert hier dat voorwerp, zonder een bezitter aan te geven; de klinker veroorzaakt k → ğ.

2. Schrijf het meervoud van hastalık: ziekten.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   hastalıklar

   hastalıklar: er worden meerdere ziekten bedoeld. De laatste klinker ı vraagt om -lar. Omdat die uitgang met een medeklinker begint, blijft de k van de stam behouden.

3. Vul één woord in dat “mijn ziekte” betekent.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   hastalığım

   hastalığım: benim geeft aan dat de ziekte bij de spreker hoort. De uitgang is -ım, met een puntloze ı, en de klinker verandert de laatste medeklinker. Dit benoemt “mijn ziekte” en is geen zin die zegt dat de spreker ziek is.

4. Vul een vorm van hastalık in: de auteur beschrijft de eigen ziekte.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   hastalığını

   hastalığını: kendi verwijst hier naar de auteur. Begin dus met de bezitsvorm van de derde persoon, hastalığı. Als bepaald lijdend voorwerp van anlatıyor krijgt die vorm daarnaast een verbindende n en accusatief -ı.

Gebruik het vandaag

Bedenk drie dagboekzinnen voor een fictief personage: met hastalıklar, met hastalığım en met hastalığını over iemand anders. Geef aan van wie de ziekte is en welke vorm een lijdend voorwerp markeert.