Şair: dichter, naamvallen en bezit

Het idee

De stam şair blijft heel: şaire, şairin, şairler, şairimiz. De laatste klinker i bepaalt de voorklinkers in de uitgangen. Bu şairi verwijst naar deze dichter als lijdend voorwerp; derginin şairi betekent de dichter van het tijdschrift. Wordt die bezitsvorm een bepaald lijdend voorwerp, dan krijg je derginin şairini: na de bezitsuitgang komen n en de accusatief. Met onların kunnen zowel şairi als şairleri één dichter aanduiden; de context maakt het aantal duidelijk.

Voorbeelden

• Genç şair bugün kütüphanede konuşacak.De jonge dichter zal vandaag in de bibliotheek spreken.
• Editör bu şaire bir mektup gönderdi.De redacteur stuurde deze dichter een brief.
• Okurlar şairin yeni kitabını tartışıyor.De lezers bespreken het nieuwe boek van de dichter.
• Bu şairi daha önce bir söyleşide dinledik.We hebben al eerder naar deze dichter geluisterd tijdens een gesprek.
• Derginin şairi bu ay iki şiir yayımladı.De dichter van het tijdschrift heeft deze maand twee gedichten gepubliceerd.
• Derginin şairini etkinliğe davet ettik.We hebben de dichter van het tijdschrift uitgenodigd voor het evenement.
• Genç şairlerimizden biri bu ödülü kazandı.Een van onze jonge dichters heeft deze prijs gewonnen.
• Şairden gelen mektup masanın üzerinde.De brief van de dichter ligt op tafel.

Let op

Verander şair niet in şiir wanneer je een uitgang toevoegt: şairi verwijst naar een persoon, terwijl şiiri het gedicht als lijdend voorwerp kan aanduiden. De laatste i in derginin şairi is nog geen accusatief. Na “we nodigden uit” heb je derginin şairini nodig.

Probeer het zelf

1. Vul de vorm van “dichter” in: We luisterden gisteren op de radio naar deze dichter.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   şairi

   şairi: bu wijst een bepaalde persoon aan naar wie we op de radio luisterden. Dat bepaalde lijdend voorwerp krijgt de accusatief; bezit wordt hier niet uitgedrukt.

2. Vul de vorm van “dichter” in: We luisterden gisteren op de radio naar de dichter van het tijdschrift.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   şairini

   şairini: derginin legt het verband met het tijdschrift. Behoud de bezitsvorm şairi en voeg n en accusatief -i toe, omdat we naar die persoon luisterden.

3. Gebruik “onze dichters”: Een van onze jonge dichters zal vanavond spreken.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   şairlerimizden

   şairlerimizden: biri kiest één persoon uit “onze dichters”. Het meervoud en “onze” blijven behouden; -den geeft de groep aan waaruit iemand wordt gekozen.

4. Kies het woord voor de persoon die een gedicht schrijft.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   şair

   şair: De omschrijving vraagt naar de persoon die het gedicht schrijft. Şiir benoemt het werk en past daarom niet in deze definitie van een persoon.

Gebruik het vandaag

Bedenk een tijdschrift en een dichter. Stel de dichter van het tijdschrift voor, nodig die persoon uit en schrijf over één van jullie dichters. Controleer de uitgangen zonder een gedicht te citeren.