Bu derste öğrenciden yalnızca çekim tablosunu tamamlamasını değil, aynı görünen eklerin görevini bağlamdan açıklamasını isteyin. Önce kişi ile ürünü ayırın: şair şiiri yazan kişidir; şiir ise metni ya da türü adlandırır.
Temel fikir
Şair sözcüğünde kök korunur; son ünlü i olduğu için şaire, şairin, şairler ve şairimiz biçimleri kullanılır. Tahtada bu şairi ile derginin şairi öbeklerini karşılaştırın: İlkinde belirtme durumu, ikincisinde üçüncü tekil kişi iyelik eki vardır. İkinci öbek belirtili nesne olduğunda derginin şairini biçimini alır; iyelik ekinden sonra zamir n’si ve belirtme durumu eki gelir. Onların şairi ve onların şairleri tek bir şairi de gösterebilir; sayı yorumunu bağlamla yaptırın.
| Kullanım | Biçim |
|---|---|
| Yalın durum | şair |
| Belirtme durumu | şairi |
| Yönelme durumu | şaire |
| Bulunma durumu | şairde |
| Ayrılma durumu | şairden |
| İlgi eki | şairin |
| Birliktelik | şairle |
| Çokluk | şairler |
| Birinci tekil kişi iyelik | benim şairim |
| İkinci tekil kişi iyelik | senin şairin |
| Üçüncü tekil kişi iyelik | onun şairi |
| Birinci çoğul kişi iyelik | bizim şairimiz |
| İkinci çoğul kişi iyelik | sizin şairiniz |
| Üçüncü çoğul kişi iyelik | onların şairi / onların şairleri |
Örnekler
- Genç şair bugün kütüphanede konuşacak.
- Editör bu şaire bir mektup gönderdi.
- Okurlar şairin yeni kitabını tartışıyor.
- Bu şairi daha önce bir söyleşide dinledik.
- Derginin şairi bu ay iki şiir yayımladı.
- Derginin şairini etkinliğe davet ettik.
- Genç şairlerimizden biri bu ödülü kazandı.
- Şairden gelen mektup masanın üzerinde.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci şairi yerine şiiri yazarsa önce sözcük seçimini kontrol edin: Kişi mi, metin mi kastediliyor? Derginin şairi öbeğinin sonundaki i de öğrenciyi yanıltabilir. Davet edilen kişi bu öbekle anlatılıyorsa belirtili nesne biçimi derginin şairini olmalıdır.
Kendin dene
Belirli bir kişiyi anlatan şair sözcüğünü belirtme durumuna getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
şairi
şairi: bu ile belirlenen kişi, radyoda dinlenen kişidir. Belirtili nesne olduğu için belirtme durumu eki alır; burada iyelik ilişkisi yoktur.
Dergiye bağlı şairi anlatan sözcüğe önce iyelik, sonra belirtme durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
şairini
şairini: derginin tamlayanı, şairi biçimindeki iyelik ekini gerektirir. Bu kişi dinleme eyleminin belirtili nesnesi olduğu için iyelikten sonra n ve belirtme durumu eki -i gelir.
Bizim şairlerimiz arasından bir kişiyi seçen yapıyı tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
şairlerimizden
şairlerimizden: biri, bizim şairlerimiz arasından tek kişiyi seçer. Çokluk ve birinci çoğul kişi iyelik ekleri korunur; ayrılma durumu eki -den seçimin yapıldığı grubu gösterir.
Şiiri yazan kişiyi adlandıran sözcüğü seçin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
şair
şair: Tanım, şiiri yazan kişiyi soruyor. Şiir ürünün adı olduğu için kişi bildiren bu boşluğa uygun değildir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Belirli bir kişiyi anlatan şair sözcüğünü belirtme durumuna getirin.
Dergiye bağlı şairi anlatan sözcüğe önce iyelik, sonra belirtme durumu ekini getirin.
Bizim şairlerimiz arasından bir kişiyi seçen yapıyı tamamlayın.
Şiiri yazan kişiyi adlandıran sözcüğü seçin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden hayalî bir dergi ve şair oluşturmalarını isteyin. Derginin şairini tanıtan, onu davet eden ve kendi şair gruplarından bir kişiyi seçen üç cümle yazdırın. Eklerin görevini açıklatın ve şiir alıntısı kullanmamalarını isteyin.