Możesz znać wszystkie słowa w tekście, a mimo to nie rozpoznać skróconej formy w rozmowie. Ta lekcja B1 łączy częste skrócenia z pełnymi formami pisanymi. Nie ma do niej nagrania; tabela zawiera jedynie przybliżone wskazówki wymowy.

Zasada

W mowie potocznej r w -yor może zanikać na końcu wyrazu lub przed spółgłoską: bekliyor może brzmieć jak bekliyo, a biliyorsun jak biliyosun. Osoba i znaczenie czasownika się nie zmieniają. W wyrażeniu ne yapıyorsun skraca się również początek, co daje między innymi napıyosun. Rozpoznawaj ten zwrot jako całość; nie jest to zasada łączenia dowolnych wyrazów. Dla porównania wypowiedz bekliyor, krótko dotykając czubkiem języka miejsca tuż za górnymi zębami przy końcowym r, a następnie bekliyo bez tego ostatniego dotknięcia. Wymowa zależy od mówiącego; pełna forma też jest możliwa. Skrócenia w tabeli opisują mowę, natomiast w ćwiczeniach stosuj standardową pisownię.

Porównaj konstrukcje
Standardowa pisowniaMożliwa wymowa potoczna (przybliżona)
ne yapıyorsunnapıyosun
bekliyorbekliyo
biliyorsunbiliyosun
çalıyorçalıyo
yaklaşıyoryaklaşıyo
arıyorsunarıyosun

Przykłady

  • Sen burada ne yapıyorsun?Co tu robisz?
  • Taksi kapıda bekliyor.Taksówka czeka przed drzwiami.
  • Bu adresi biliyorsun.Znasz ten adres.
  • Telefon yine çalıyor.Telefon znowu dzwoni.
  • Tren yaklaşıyor.Pociąg się zbliża.
  • Beni arıyorsun.Dzwonisz do mnie.

Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.

Uważaj

Nie usuwaj każdego r: pierwsze r w arıyorsun należy do rdzenia ara- i pozostaje w arıyosun. Forma napıyosun nie jest też nowym czasownikiem słownikowym. Przywróć dwa wyrazy: ne yapıyorsun.

Spróbuj samodzielnie

  1. Zapisz napıyosun zgodnie ze standardową pisownią.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    ne yapıyorsun

    ne yapıyorsun: skrócenie ukrywa także wyraz pytajny ne. Przywrócenie dwóch wyrazów pozwala zachować pytanie „co robisz?”.

  2. Zapisz bekliyo zgodnie ze standardową pisownią.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    bekliyor

    bekliyor: taksówka nadal czeka. Brakujące końcowe r należy do końcówki czasu teraźniejszego; jego zanik nie oznacza zmiany czasu.

  3. Zapisz biliyosun zgodnie ze standardową pisownią.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    biliyorsun

    biliyorsun: końcówka -sun wskazuje osobę, do której się zwracamy. Wstaw przed nią r; samo biliyor nie zachowałoby informacji o drugiej osobie.

  4. Zapisz arıyosun zgodnie ze standardową pisownią.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    arıyorsun

    arıyorsun: zachowaj pierwsze r, obecne już w arıyosun, i przywróć drugie w -yor. Znaczenie nadal brzmi „dzwonisz”.

Użyj tego dzisiaj

Zakryj kolumnę standardowych form i odtwórz je na podstawie wskazówek wymowy. Potem przeczytaj sześć zdań w pełnej postaci. Spróbuj raz skrócić bekliyor bez zmiany znaczenia; nie musisz naśladować tej wymowy w każdej rozmowie.