Je voegt -ebil-/-abil- toe aan een werkwoordsstam om te zeggen wat je kunt of mag doen, bijvoorbeeld gelebilirim.

Het idee

Het achtervoegsel -ebil- voegt „kunnen“ of „mogen“ aan een werkwoord toe: gelebilirim (ik kan komen), oturabilir miyim? (mag ik gaan zitten?). Er zijn twee vormen: -ebil- na een stam met een voorklinker als laatste klinker (e i ö ü) en -abil- na een achterklinker (a ı o u): gel-ebil-, yap-abil-. Eindigt de stam op een klinker, dan komt eerst een verbindings-y: oku-yabil-, bekle-yebil-. Het resultaat is een nieuwe stam, daarna volgen de gewone tijds- en persoonsuitgangen, meestal de aorist -ir en een persoonsuitgang: gel-ebil-ir-im.

Patronen vergelijken
Laatste klinkerNa medeklinkerVoorbeeldNa klinkerVoorbeeld
a ı o u-abilyapabilirim-yabilokuyabilirim
e i ö ü-ebilgelebilirim-yebilbekleyebilirim

Voorbeelden

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

„Niet kunnen“ maak je niet met -me- achter -ebil-. Daarvoor is er een eigen achtervoegsel, -eme-/-ama-: gelemem; gelebilmem betekent niet „ik kan niet komen“. De ontkennende -me- staat vóór -ebil- en betekent dan „misschien niet“: gelmeyebilirim, ik kom misschien niet.

Probeer het zelf

  1. Zeg „ik kan komen” met de stam gel.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    gelebilirim

    gelebilirim: gel eindigt op een medeklinker en de laatste klinker e is een voorklinker, dus -ebil-; daarna de aorist -ir en -im voor „ik“.

  2. Zeg „u kunt lezen” met de stam oku.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    okuyabilirsiniz

    okuyabilirsiniz: oku eindigt op een klinker, dus eerst komt y, en de achterklinker u geeft -abil-; daarna -ir en -siniz voor „u“.

  3. Zeg „ik kan gaan” met de stam git.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    gidebilirim

    gidebilirim: de stam git- wordt vóór een klinker gid-, en de voorklinker i geeft -ebil-.

  4. Vul de vraag „Mag ik hier zitten?” aan met de stam otur.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    oturabilir

    oturabilir: otur eindigt op een medeklinker en de laatste klinker u is een achterklinker, dus -abil- en de aorist -ir; in de vraag staat de persoonsuitgang op mi: miyim.

Gebruik het vandaag

Schrijf drie zinnen over wat je dit weekend kunt doen en één vraag om toestemming die eindigt op …abilir miyim?. Onderstreep elke -ebil-/-abil- en controleer de klinker.