Met een werkwoord kun je iemand aanduiden door wat die persoon doet: bekleyen yolcu betekent “de reiziger die wacht”. Hier oefen je het aanhechten van -en/-an en verdere uitgangen.
Het idee
Haal -mek/-mak weg. Kies -en na e i ö ü en -an na a ı o u. Na een stam die op een klinker eindigt, komt een verbindings-y: bekle → bekleyen, oku → okuyan. Sommige stammen veranderen: git → giden, et → eden, de → diyen, ye → yiyen. De ontkenning komt eerst: gelme → gelmeyen, çalışma → çalışmayan. Voor een zelfstandig naamwoord heeft het deelwoord geen persoonsuitgang. De context bepaalt de tijd: dün gelen duidt iemand aan die gisteren kwam.
| Werkwoordstam | Achtervoegsel met verbindingsklank indien nodig | Deelwoord |
|---|---|---|
| gel | -en | gelen |
| çalış | -an | çalışan |
| bekle | -yen | bekleyen |
| oku | -yan | okuyan |
| git | -en | giden |
| et | -en | eden |
| de | -yen | diyen |
| ye | -yen | yiyen |
| gelme | -yen | gelmeyen |
| çalışma | -yan | çalışmayan |
Voorbeelden
- Ben gelen misafiri tanıyorum.Ik ken de gast die komt.
- Biz çalışan komşuya yemek götürdük.We brachten eten naar de buurman die aan het werk was.
- Çocuklar bekleyen yolculara su verdi.De kinderen gaven water aan de reizigers die wachtten.
- gelenlerdegenen die komengelenOnderwerpsdeelwoord: vormen van het achtervoegsellerHet meervoud -ler / -lar: vorm en plaats
- okuyanlaraaan degenen die lezenokuyanOnderwerpsdeelwoord: vormen van het achtervoegsellarHet meervoud -ler / -lar: vorm en plaatsa-e / -a / -ye / -ya: naar, aan
- bekleyenlerdenvan degenen die wachtenbekleyenOnderwerpsdeelwoord: vormen van het achtervoegsellerHet meervoud -ler / -lar: vorm en plaatsden-den / -dan / -ten / -tan: van, uit
- Dün gelen misafir bugün gidiyor.De gast die gisteren kwam, vertrekt vandaag.
- Burada çalışmayan kişiler de toplantıya katılabilir.Mensen die hier niet werken, kunnen ook aan de vergadering deelnemen.
Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.
Er is geen Turkse stem op je apparaat beschikbaar. Je kunt de tekst nog steeds lezen.
Let op
Laat het deelwoord niet meegaan met het meervoud van het zelfstandig naamwoord: schrijf gelen misafirler, niet gelenler misafirler. Valt het naamwoord weg, dan kan het deelwoord zelf meervouds- en naamvalsuitgangen krijgen: gelenler, okuyanlara.
Probeer het zelf
Vul het deelwoord van gelmek in: de gast die komt.
Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord
gelen
gelen: na het weghalen van -mek blijft gel over. De stam eindigt op een medeklinker en heeft de voorklinker e, dus een verbindings-y is niet nodig. De gast komt zelf.
Vul het deelwoord van okumak in: het kind dat leest.
Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord
okuyan
okuyan: de laatste u van oku blijft staan. De verbindings-y scheidt die klinker van de uitgang met een achterklinker; het kind leest zelf.
Vul het deelwoord van gitmek in: de reiziger die vertrekt.
Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord
giden
giden: voor de deelwoorduitgang die met een klinker begint, verandert git in gid. Het woord duidt de vertrekkende reiziger aan; giten bevat de verkeerde medeklinker.
Laat yolcular weg en schrijf één woord voor “degenen die wachten”.
Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord
bekleyenler
bekleyenler: als yolcular wegvalt, verhuist meervoud -ler naar het deelwoord. De laatste klinker e van bekleyen bepaalt de vorm met een voorklinker.
Oefenronde
Beantwoord vragen en zet waar mogelijk Turkse zinnen en woorden weer in elkaar. We bewaren je score.
Vul het deelwoord van gelmek in: de gast die komt.
Vul het deelwoord van okumak in: het kind dat leest.
Vul het deelwoord van gitmek in: de reiziger die vertrekt.
Laat yolcular weg en schrijf één woord voor “degenen die wachten”.
Tik de woorden in de juiste volgorde aan.
Tik de woorden in de juiste volgorde aan.
Tik de woorden in de juiste volgorde aan.
Tik de delen in de juiste volgorde aan om dit woord te maken: degenen die komen
Tik de delen in de juiste volgorde aan om dit woord te maken: aan degenen die lezen
Bewaar je voortgang
Maak gratis een account aan om je oefenresultaten daarin op te slaan.
Account maken en opslaanIk heb al een accountGebruik het vandaag
Beschrijf drie personen met een deelwoord voor een zelfstandig naamwoord. Laat daarna elk naamwoord weg, maak er meervoud van en voeg de datief of ablatief toe. Markeer de grenzen van de achtervoegsels.