De bel gaat en de leerlingen gaan naar binnen: de eerste gebeurtenis bepaalt het moment van de tweede. Je vormt deze tijdsbepaling uit een werkwoordstam en herkent haar bij een hoofdwerkwoord in het heden of verleden.

Het idee

Haal -mak/-mek weg. Kies -ınca na a/ı, -ince na e/i, -unca na o/u en -ünce na ö/ü. Voeg na een klinker y in: oku + y + unca. Deze vorm betekent “als/toen” en krijgt geen eigen persoonsuitgang. In Sen gülünce bebek de gülüyor noemt sen degene die eerst lacht; bebek is het onderwerp van het hoofdwerkwoord. Dat werkwoord en de context bepalen de tijd.

Patronen vergelijken
Laatste klinkerNa een medeklinkerVoorbeeldNa een klinkerVoorbeeld
a, ı-ıncabakınca-yıncaarayınca
e, i-incegelince-yincesöyleyince
o, u-uncadurunca-yuncaokuyunca
ö, ü-üncegülünce-yüncebüyüyünce

Voorbeelden

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

De stam blijft niet altijd onveranderd: gitmek wordt gidince, met t → d, en niet gitince. Pas dit niet op elk werkwoord toe: bakmak wordt bakınca en behoudt de k. Ook de c van het achtervoegsel blijft staan.

Probeer het zelf

  1. Vul de vorm van bakmak in die „als je kijkt” betekent.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    bakınca

    bakınca: zonder -mak blijft bak over. De a vraagt om -ınca; de k blijft staan en na een medeklinker is geen verbindende y nodig.

  2. Vul de vorm van okumak in die „als je leest” betekent.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    okuyunca

    okuyunca: de stam is oku, niet ok. Behoud de laatste u, plaats y tussen de klinkers en kies -unca vanwege de geronde achterklinker.

  3. Vul de vorm van gitmek in die „als we gaan” betekent.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    gidince

    gidince: voor dit achtervoegsel met een beginklinker verandert git in gid. Biz noemt al wie naar de markt gaat; voeg aan gidince geen uitgang voor “wij” toe.

  4. Vul de vorm van gülmek in die „als je lacht” betekent.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    gülünce

    gülünce: de geronde voorklinker ü vraagt om -ünce. Sen betekent “jij”, dus een persoonsuitgang is niet nodig; na l komt ook geen verbindende y.

Gebruik het vandaag

Schrijf drie paren gebeurtenissen en verbind elk paar met een vorm voor “als/toen”. Gebruik één stam op een klinker en noem beide onderwerpen als verschillende personen de handelingen uitvoeren.