Vergelijk het Spaanse yo estoy esperando met estoy esperando: beide verwijzen naar de spreker. Ook in het Turks blijft het persoonlijk voornaamwoord als onderwerp vaak weg. Je leert wie er wacht en wanneer een voornaamwoord iets toevoegt.

Het idee

Ben bekliyorum en bekliyorum betekenen allebei ‘ik wacht’. In deze vormen van de tegenwoordige tijd op -iyor verwijst -um naar ben, -sun naar sen en -uz naar biz: bekliyorum, bekliyorsun, bekliyoruz. Als je het voornaamwoord weglaat, blijft het werkwoord gelijk; een toegevoegd voornaamwoord vervangt de persoonsuitgang niet. Een uitgesproken voornaamwoord kan een tegenstelling benadrukken: Ben çay içiyorum, sen kahve içiyorsun. Het voornaamwoord o maakt geen onderscheid tussen hij en zij; de context maakt duidelijk wie bedoeld wordt.

Patronen vergelijken
Met persoonlijk voornaamwoord als onderwerpZonder persoonlijk voornaamwoord als onderwerp
Ben kapıda bekliyorum.Kapıda bekliyorum.
Biz bahçede bekliyoruz.Bahçede bekliyoruz.
Siz burada bekliyorsunuz.Burada bekliyorsunuz.

Voorbeelden

  • Ben kapıda bekliyorum.Ik wacht bij de deur.
  • Sen içeride bekliyorsun.Jij wacht binnen.
  • Biz bahçede bekliyoruz.Wij wachten in de tuin.
  • Kapıda bekliyorum.Ik wacht bij de deur.
  • Siz burada bekliyorsunuz.U wacht hier. / Jullie wachten hier.
  • O dışarıda bekliyor.Hij of zij wacht buiten.
  • Ben çay içiyorum, sen kahve içiyorsun.Ik drink thee, jij drinkt koffie.
  • İçeride bekliyorsunuz.U wacht binnen. / Jullie wachten binnen.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Het Spaanse usted krijgt een werkwoord in de derde persoon. Het beleefde Turkse siz krijgt juist dezelfde werkwoordsvorm als het meervoudige siz: bekliyorsunuz. Bekliyor is derde persoon, niet de beleefde vertaling van usted está esperando. De uitgang blijft ook staan als je siz weglaat.

Probeer het zelf

  1. Herschrijf Ben burada bekliyorum. zonder het persoonlijk voornaamwoord als onderwerp.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    Burada bekliyorum. / Bekliyorum burada.

    Burada bekliyorum. / Bekliyorum burada.: na het weglaten van ben verwijst de uitgang van de eerste persoon nog steeds naar de spreker. Beide volgordes behouden die betekenis.

  2. Welk Turks persoonlijk voornaamwoord hoort als onderwerp bij bekliyoruz? Schrijf alleen het voornaamwoord.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    biz

    biz: het laatste deel -uz van bekliyoruz omvat de spreker en anderen. De tuin vertelt waar er gewacht wordt, niet wie er wacht.

  3. Spreek één persoon beleefd aan: ‘U wacht hier.’ Vul het werkwoord in de tegenwoordige tijd op -iyor in.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    bekliyorsunuz

    bekliyorsunuz: je spreekt één persoon aan, maar het beleefde siz vraagt om de meervoudige of beleefde werkwoordsvorm. Bekliyor zou naar een derde persoon verwijzen.

  4. Vul het persoonlijk voornaamwoord in om ‘ik’ tegenover ‘jij’ te zetten.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    sen

    sen: içiyorsun verwijst al naar de aangesproken persoon. Het voornaamwoord maakt de tegenstelling met ben expliciet: de ene persoon drinkt thee, de andere koffie.

Gebruik het vandaag

Schrijf een zin over jezelf zonder persoonlijk voornaamwoord als onderwerp en daarna een zin met voornaamwoord die jouw handeling tegenover die van een vriend of vriendin zet. Voeg een beleefde zin toe die je tot één persoon richt. De verwante lessen over voornaamwoorden en achtervoegsels behandelen de volledige patronen.