Çalmak kan muziek maken, iets zonder toestemming meenemen of het rinkelen van een telefoon beschrijven. Het onderwerp en het voorwerp helpen je de betekenis te kiezen; de tabel geeft de vormen.

Het idee

De stam is çal-: çalıyorum, çaldım, çalacağım, çalarım. De klinker van de stam blijft gelijk; in çalacağım verandert de k van de toekomende uitgang in ğ. Een instrument zonder accusatiefuitgang duidt een algemene activiteit aan: keman çalmak. Een specifiek instrument kan die uitgang wel krijgen: bu piyanoyu çalmak. Met telefonum als onderwerp betekent het werkwoord “rinkelen”. De tabel toont meervoudsvormen bij onlar; een enkelvoudige werkwoordsvorm is hier ook mogelijk.

Patronen vergelijken
PersoonTegenwoordige duurvormVerleden tijdToekomende tijdAorist (gewoonte)Ontkennende tegenwoordige tijd
bençalıyorumçaldımçalacağımçalarımçalmıyorum
sençalıyorsunçaldınçalacaksınçalarsınçalmıyorsun
oçalıyorçaldıçalacakçalarçalmıyor
bizçalıyoruzçaldıkçalacağızçalarızçalmıyoruz
sizçalıyorsunuzçaldınızçalacaksınızçalarsınızçalmıyorsunuz
onlarçalıyorlarçaldılarçalacaklarçalarlarçalmıyorlar

Voorbeelden

  • Ablam akşamları keman çalar.Mijn oudere zus speelt ’s avonds viool.
  • Dün biri bisikletimi çaldı.Gisteren heeft iemand mijn fiets gestolen.
  • Telefonum toplantıda iki kez çaldı.Mijn telefoon ging twee keer over tijdens de vergadering.
  • Yarın konserde piyano çalacağım.Morgen speel ik piano op het concert.
  • Sen de keman çalıyor musun?Speel jij ook viool?
  • Ablam bu şarkıyı gitarda çalıyor.Mijn oudere zus speelt dit liedje op de gitaar.
  • Ben gitar çalmıyorum; abim çalıyor.Ik speel geen gitaar; mijn oudere broer wel.
  • Bu piyanoyu konserde çalacağız.We zullen op deze piano spelen tijdens het concert.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Gebruik bij muziek gitar çalmak en bij schaken satranç oynamak. Een accusatiefuitgang betekent ook niet automatisch “stelen”: bu piyanoyu çalmak kan het bespelen van deze piano aanduiden. De context bepaalt de betekenis.

Probeer het zelf

  1. Vul de gewoontevorm van çalmak in: ik speel elke week viool.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    çalarım

    çalarım: her hafta beschrijft een herhaalde gewoonte. De aorist is çalar en krijgt voor ben de uitgang -ım. Çalırım is hier geen juiste vorm.

  2. Vul de verleden tijd van çalmak in: iemand heeft gisteren mijn tas gestolen.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    çaldı

    çaldı: dün plaatst de gebeurtenis in het verleden en biri vraagt om de derde persoon enkelvoud. De tas is wat iemand heeft meegenomen; er is geen muzikale context.

  3. Vul de toekomende tijd van çalmak in: morgen speel ik piano op het concert.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    çalacağım

    çalacağım: Het concert is voor morgen gepland en het onderwerp is ben. Voor de klinker van de persoonsuitgang verandert de k van de toekomende uitgang in ğ.

  4. Antwoord ontkennend in de tegenwoordige duurvorm op “Speel je gitaar?”. Je mag het instrument herhalen.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    çalmıyorum / gitar çalmıyorum

    çalmıyorum / gitar çalmıyorum: Het “jij” van de vraag wordt “ik” in het antwoord. Aan de ontkennende vorm çalmıyor- voeg je -um toe. Je mag het instrument herhalen of weglaten.

Gebruik het vandaag

Schrijf een zin over een muzikale gewoonte, een over een gestolen voorwerp en een over een rinkelende telefoon. Benoem de aanwijzing voor elke betekenis. Vergelijk daarna spelletjes in de les over oynamak.